Month: December 2020

  • Լավագույն ինքնասերմանվող բույսերը

    • Վառվռուկ (անգլ․՝ Alyssum, ռուս․՝ Бурачок, լատ․՝ Alyssum)
    • Բորաժ (անգլ․՝ Borage, Starflower, ռուս․՝ Огуре́чная трава, լատ․՝ Borago officinalis)
    • Հնդկացորեն (անգլ․՝ Buckwheat, ռուս․՝ Гречиха посевная, լատ․՝ Fagopyrum esculentum)
    • Կալիֆոռնիական Էշոլցիա (անգլ․՝ California poppy, ռուս․՝ Эшшольция калифорнийская, լատ․՝ Eschscholzia californica)
    • Տերեփուկ կապույտ (անգլ․՝ Cornflower, ռուս․՝ Василёк синий, լատ․՝ Centaurea cyanus)
    • Մատնոցուկ ծիրանագույն (անգլ․՝ Common foxglove, ռուս․՝  (Digitalis purpurea)
    • Լունարիա (անգլ․՝ Honesty, ռուս․՝ Лунария, լատ․՝ Lunaria annua)
    • Հնդկոտեմ (անգլ․՝ Nasturtium, ռուս․՝ Настурция, լատ․՝ Tropaeolum majus)
    • Քնաբեր խաշխաշ (անգլ․` Opium poppy, ռուս․՝ Мак снотво́рный, լատ․՝ Papaver somniferum)
    • Ֆացելիա (անգլ․՝ , ռուս․՝ Фацелия пижмолистная, լատ․՝ Phacelia tanacetifolia}
    • Լիմնանտես Դուգլասի (անգլ․՝ Poached egg flower, ռուս․՝ Лимнантес Дугласа, լատ․՝ Limnanthes douglasii)
    • Վաղենակ (անգլ․՝ Pot marigold, ռուս․՝ Календула лекарственная, լատ․՝ Calendula officinalis)
    • Արևածաղիկ (անգլ․՝ Sunflower, ռուս․՝ Подсолнечник, լատ․՝ Helianthus annuus)
    • Ակքան անտառային կամ Սանրափուշ(անգլ․՝ Wild Teasel, ռուս․՝ Ворсянка лесная, լատ․՝ Dipsacus fullonum)
    • Աղավնիճ Բուենոս Այրեսյան (անգլ․՝ Purpletop vervain, ռուս․՝ Вербе́на буэнос-а́йресская, լատ․՝ Verbena bonariensis)
    • Մեկոնոպսիս (անգլ․՝ Welsh poppy, ռուս․՝ Меконопсис, լատ․՝ Meconopsis cambrica)
  • Սենյակային բույսերի աճեցումը սերմից

    Ի՞նչ կարելի է ցանել

    Արագ են ծլում ու աճում.

    • Գաճաճ նուռը (անգլ.՝ dwarf pomegrante, ռուս.՝ гранат карликовый , լատ.՝ Punica granatum var. nana)
    • Մուրայան (անգլ.՝ Murraya, ռուս.՝ Муррайя, լատ.՝ Murraya);
    • Հինածաղիկը (անգլ.՝ Impatiens, ռուս՝ Недотрога, Бальзамин, լատ՝ Impátiens);
    • Մորմը (անգլ.՝ Solanum, ռուս.՝ Паслён, լատ.՝ Solánum);
    • Խորդենին (անգլ.՝ Geraniums ռուս.՝ Пеларгония, լատ.՝ Pelargōnium);
    • Ծնեբեկը (անգլ.՝ Asparagus, ռուս.՝ Спаржа, լատ.՝ Aspáragus);
    • Բրուգմանսիա (անգլ.՝ Angel’s trumpets, ռուս.՝ Бругмансия, լատ.՝ Brugmansia);
    • Շեֆլերա (անգլ.՝ Schefflera, ռուս.՝ Шеффлера, լատ.՝ Schéfflera);
    • Պասիֆլորա (անգլ․՝ Passion flowers, ռուս.՝ Пассифлора, լատ.՝ Passíflōra);
    • Ֆիկուս սրբազան (անգլ.՝ Sacred fig, ռուս.՝ Фикус священный, լատ.՝ Ficus religiosa);
    • Պախիպոդիումը (անգլ․՝ Pachypodium, ռուս.՝ Пахиподиум, լատ՝ Pachypodium),
    • Ադենիումը (անգլ․՝ Adenium, ռուս.՝ Адениум, լատ.՝ Adenium);
    • Տղտորիկը (անգլ.՝ Indian mallow, ռուս.՝ Абутилон, լատ.՝ Abutílon);
    • Բաղրջուկ սիրիականը (անգլ.՝ Syrian ketmia, ռուս.՝ Гибискус сирийский, լատ.՝ Hibiscus syriacus);
    • Բաուհինիան (անգլ.՝ Orchid tree, ռուս.՝ Баухиния, լատ.՝ Bauhinia);
    • Կաթարանթուսը (անգլ.՝ Periwinklesռուս.՝ Катарантус, լատ.՝ Catharanthus):

    Դանդաղ են ծլում ու աճում.

    • Ալպիական մանուշակը (անգլ.՝ Sowbread, ռուս.՝ Цикламен, լատ.՝ Cýclamen);
    • Նոլինա (անգլ.՝ Beargrasses, ռուս.՝ Нолина, լատ.՝ Nolina);
    • Տակկա (անգլ.՝ Batflowers, ռուս.՝ Такка, լատ.՝ Tacca);
    • Բրովալիա (անգլ․՝ Browallia, ռուս.՝ Броваллия, լատ.՝ Browallia);
    • Կուֆեյա (ռուս.՝ Куфея, լատ.՝ Cuphea)
    • Արմավենիները (անգլ.՝ Palm treeռուս.՝ Пальма):

    Արագ կորցնում են ծլողունակությունը.

    • Սրճենու (անգլ․՝ Coffee tree, ռուս․՝ Кофейное дерево, լատ.՝ Coffea),
    • Մուրայաի (անգլ.՝ murraya, ռուս.՝ муррайя, լատ.՝ Murraya),
    • Հիպեաստրումի (անգլ․՝ Hippeastrum, ռուս․՝ Гиппеаструм,  լատ.՝ Hippeástrum),
    • Բաղրջուկի (անգլ.՝ Rose mallow, ռուս.՝ Гибискус, լատ.՝ Hibiscus),
    • Գարդենիա (ռոս.՝ Гардения, լատ.՝ Gardénia),
    • Ադենիումի (ռուս.՝ адениум, լատ.՝ Adenium)
      սերմերը:

    Սերմով կարող են աճեցվել նաև հետևյալ բույսերը.

    • Հինածաղիկ սենյակային (Бальзамин комнатный);
    • Բեգոնիա (անգլ.՝ Begonia, ռուս.՝ Бегония, լատ.՝ Begonia);
    • Գերբերա (անգլ.՝ Gerbera, ռուս.՝ Гербера, լատ.՝ Gerbera);
    • Գլոքսինիա (անգլ.՝ Gloxinia, ռուս.՝ Глоксиния, լատ.՝ Gloxinia);
    • Ժակարանդա (ռուս.՝ Жакаранда, լատ.՝ Jacaránda);
    • Կամելիա (անգլ.՝ Camellia, ռուս.՝ Камелия, լատ.՝ Camellia);
    • Կակտուսները;
    • Սուկուլենտները;
    • Ստրեպտոկարպուս (անգլ.՝ Streps, ռուս.՝ Стрептокарпус, լատ.՝ Streptocarpus)
    • Լիտոպսները (անգլ․՝ Lithops, ռուս․՝ литопсы (живые камни), լատ՝ Lithops)
    • Ստրելիցիան  (անգլ.՝ Crane flower, Стрелиция, լատ.՝ Strelitzia)
    • Արմավենիները;
    • Պղպեղ դեկորատիվը;
    • Գնարբուկը (անգլ․՝ Primula, ռուս.՝ Примула, լատ.՝ Primula)
    • Զանգակը (անգլ․՝ Bellflower, ռուս․՝ Колокольчики, լատ․՝ Campanula)
    • Քրիզնթեմը (անգլ․՝ Chrysanthemum, ռուս․՝ Хризантемы, լատ․՝ Chrysanthemum)
    • Ցինեռարիան (անգլ․՝ Cineraria, ռուս․՝  Цинерария, լատ․՝ Cineraria)
    • Ցիպերուս (անգլ․՝ Cyperus, ռուս․՝ Сыть, Циперус, լատ․՝ Cyperus)

    և շատ ուրիշ բույսեր։

    Երբ ցանել

    Բույսերի մեծամասնության համար ցանելու լավագույն ժամանակը փետրվար, մարտ ամիսներն են: Սակայն, ճիշտ ջերմային ու լուսային ռեժիմները ապահովելու դեպքում, կարելի է ցանել շուրջ տարին:

    Ինչպես ցանելուց առաջ մշակել սերմերը

    Կենսաակտիվ լուծույթներում թրջելը

    Էպին (Эпин) 100 միլիլիտր ջրին ավելանել 2 կաթիլ էպին և թրջել 16-24 ժամ:
    Ցիրկոն (Циркон) 150 միլիլիտր ջրին ավելանել 1 կաթիլ Ցիրկոն և թրջել 10-12 ժամ:
    Գումատներ կալիումի կամ նատրիումի (Гуматы калия или натрия) 0,005 – 0,01 % լուծույթի մեջ թրջել 24 ժամ:
    Հալվեի հյութ (Алоэ Сок) Հյութը պատրաստելու համար կտրում են հալվեի տերևները և 5-6 օր պահում սառնարանում, ինչից հետո կտրատում են մանր կտորներով ու ճզմում: Ստացված “շիլայի” մեջ ընկղմում են մարլայի տոպրակի մեջ լցված սերմերը: Քանի՞ ժամ:
    Նարնջի հյութ (Апельсиновый сок) Նարնջի թարմ հյութի մեջ թրջել սերմերը 78 ժամ: Ինչից հետո լվալ սերմերը գոլ ջրով ու ախտահանել ջրածնի պերոքսիդով (перекись водорода):

    Ընդհանրապես սերմերը ախտահանում են ջրածնի պերոքսիդի (перекись водорода), կալիումի պերմանգանատի (марганцовкa), բորաթթվի (борнaя кислотa), պղնձարջասպի (медный купорос) լուծույթների մեջ 15 րոպե թրջելով, ինչից հետո լվանում են մաքուր, գոլ ջրով:

    Բարբոտիզացիա

    Սերմերը գցում են գոլ, հնեցված ջրի մեջ և ակվարիումների համար նախատեսված օդի պոմպով, 10 ժամ շարունակ հագեցնում ջուրը թթվածնով: Այդպիսի մշակումից հետո էականորեն լավանում է սերմերի ծլողունակությունը և կրճատվում ծլելու ժամկետը:

    Կոփում

    Կալիումի պերմանգանատի լուծույթի մեջ թրջում ենք լաթի կտոր, դնում փոքրիկ ափսեի մեջ, վրան տեղադրում սերմերը և երկու օր պահում սառնարանի մեջ։ Լաթի կտորը պետք է միշտ խոնավ մնա։

    Սերմերը կոփելուց հետո կարելի է անմիջապես ցանել կամ շարունակել մշակել այլ եղանակներով։

    Սկարիֆիկացիա

    Խոշոր, պինդ պատյան ունեցղ և դժվարույանբ ծլող սերմերը, թրջելուց առաջ թեթևակի խառտում են եղունգների համար նախատեսված խարտոցով: Գրանուլացված սերմերը չեն սկարիֆիկացնում:

    Ինչ հողախառնուրդ պատրաստել

    Կարելի է օգտագործել պատրաստի տորֆային հաբեր կամ, եթե կան, գնել պատրաստի հողախառնուրդներ:

    Ինքնուրույն պատրաստելու համար առաջարկվում է այսպիսի բաղադրատոմս.

    Պատրաստի հողախառնուրդը ախտահանում են եռման ջրով կամ կալիումի պերմանգանատի լուծույթով (раствором марганцовки): Չորանալուց հետո ջրել ֆիտոսպորինով (фитоспорин) և կորնեվինով (корневин)։

    Հողախառնուրդի հիմնական պահանջվող հատկանիշներն են՝  օրգանական նյութերի բացակայությունը, փխրունությունը, ջրաթափանցիկությունը, ստերիլությունը:

    Բայց այդպիսի հողախառնուրդի մեջ բույսերը երկար պահել չի կարելի: Բույսի երկրորդ, իրական տերևների գոյանալուց հետո այն պետք է տեղափոխել պարարտ հողախառնուրդի մեջ:

    Ինչպես ցանել

    Ընդհանուր կանոնը հետևյալն է՝ ցանել սերմի պարագծի եռապատիկի չափով խորությամբ: Սակայն շատ բույսերի սերմերի համար մոտեցումը այլ պետք է լինի: Օրինակ, ադենիումի սերմերը պետք է պարզապես դնել հողի մակերեսին, բայց պարտադիր ծածկել ապակիով կամ ցելոֆանով:

    Սուրճի սերմը պետք է պարկացնել հողին տափակ կողմով դեպի ներքև և վրայից, սուրճի հատիկի պարագծի եռապատիկ բարձրությամբ հող լցնել:

    Մանր սերմերը պարզապես բաշխում են գրունտի մակերեսին  և թեթևակի սեղմում:

    Օդի ջերմաստիճանը

    Արևադարձային բույսերի մեծամասնության ծլելու համար անհրաժեշտ է ապահովել 25-27 աստիճան ջերմություն: Մյուս, բարեխառն գոտու բույսերի համար բավարար է ապահովել 21-23 աստիճանը:

  • Նանդինա

    Նանդինան (անգլ․՝ Nandina, Heavenly bamboo, Sacred bamboo, ռուս․՝ Нандина, լատ․՝ Nandina domestica) կծոխուրազգիներին պատկանող, մշտադալար թուփ է։ Հայրենիքը Չինաստանն ու Ճապոնիան են։

    Բաց գրունտում նանդինան կարող է աճել միայն մերձարևադարձային գոտիներում։ Ավելի ցուրտ ձմեռներով գոտիներում աճեցնում են թաղարների մեջ և ձմռանը տեղափոխում են տաք տեղ։

    Արմատամերձ բազմաթիվ ընձյուղների շնորհիվ , նանդինան աճում է որպես խիտ թուփ: Դրա ուղիղ, չճյուղավորվող ճյուղերի գույնը փոփոխական է: Երիտասարդ բույսերում այն ​​ունի դարչնագույն-մանուշակագույն գույն, իսկ մեծահասակների մոտ այն ձեռք է բերում մոխրագույն-շագանակագույն երանգ:

    Նանդինային ամենից շատ գնահատում են այն բանի համար, որ տերևների գույնը փոփոխական է՝ կախված է սեզոնից: Ամռանը սաղարթը գունավորվում է մաքուր կանաչ, իսկ աշնանը այն ձեռք է բերում հարուստ կարմիր-կանաչ երանգներ: Գարնանը տերեւները շագանակագույն են դառնում, իսկ ամռանը նորից վերադառնում են իրենց սկզբնական կանաչ գույնին:

    Նադինայի մանր, բաց վարդագույն ծաղիկները ծաղկաբույլեր են կազմում։ Ծաղկունքը սկսվում է հունիսին, որից հետո թփի վրա հայտնվում են փոքր վառ կարմիր պտուղների ողկույզներ, որոնք բույսի մեկ այլ զարդարանք են դառնում:

    Ուշադրություն
    Նադինայի պտուղներն ուտելի չեն։

    Խնամքը

    Նանդինան աճեցնում են մեծ թաղարներում և, հնարավորության դեպքում, ամռանը դուրս են բերում պարտեզ։ Ձմռանը բույսը բերում են տուն, որտեղ այն պահվում է զով սենյակում: Բույսը ներսում պահելը բավականին դժվար է: Նանդինային անհրաժեշտ է բարձր խոնավություն և այն լավ չի դիմանում շոգին։

    Ուշադրություն
    Նանդինան թունավոր է, խնամելիս պետք է զգույշ լինել և աշխատել ձեռնոցներով:

    Տեղի ընտրությունը և ջերմային ռեժիմը

    Նանդինան նախընտրում է պայծառ, ցրված լույսը: Վաղ գարնանից մինչև առաջին սառնամանիքները ցանկալի է այն տեղադրել պարտեզի կամ պատշգամբի կիսաստվերում։ Սենյակային պայմաններում բույսի լավագույն տեղը արևելյան կամ հարավային պատուհանի կողքին:

    Նանդինայի տերեւները մուգ կարմիր գույն են ստանում միայն պայծառ լույսի ներքո աճելիս: Բացի այդ, պայծառ սենյակում բույսը հազվադեպ է հիվանդանում։

    Բույսի համար օպտիմալ ջերմաստիճանը ամռանը մոտ 20 ° C է: Ձմռանը նանդինային անհրաժեշտ է ամենազով սենյակը` 10-ից 12 ° C ջերմաստիճանի պայմաններում: Այդ պայմաններում ձմեռումը շատ կարևոր է բույսի առողջության համար:

    Խորհուրդ է տրվում նանդինա աճեցնել միայն այն պարագայում, եթե հնարավորություն կա ձմռանը զով պայմաններ ապահովել նրա համար:

    Ջրելը և օդի խոնավությունը

    Ամռանը նանդինան առատորեն են ջրում՝ հողի վերին շերտը չորանալուն պես։ Ձմռանը, օդի ջերմաստիճանի նվազելուց հետո ջրում են շատ ավելի քիչ՝ խուսափելով հողի ամբողջական չորացումից:

    Ջրելու ջուրը պետք է փափուկ և լավ հնեցված լինի: Ջուրը փափկացնելու համար կարելի է դրան ավելացնել մի փոքր կիտրոնաթթու:

    Օդի բարձր խոնավությունը կենսական նշանակություն ունի նանդինայի համար: Բույսի թաղարը կարելի է տեղադրել ջրի կողքին կամ ջրով լի տակդիրի վրա։

    Բացի այդ, խորհուրդ է տրվում նանդինայի տերևները օրը երկու անգամ ցողել փափուկ ջրով ՝ առանց քլորի և կրաքարի հավելումների: Ձմռան ընթացքում ցողելու անհրաժեշտությունը վերանում է:

    Հողախառնուրդի կազմը և բույսի տեղափոխումը

    Բույսի համար անհրաժեշտ է փխրուն և ջրի համար թափանցելի հող ` 3,7 – 6,4 pH թթվայնությամբ: Հողախառնուրդը կազմվում է հետևյալ բաղադրիչներից.

    Երիտասարդ նանդինան ամեն գարնանը տեղափոխում են 2 – 3 սմ ավելի մեծ ծաղկաթաղարի մեջ: Արմատի վզիկը չի խորացվում, իսկ արմատների մի մասը կարելի է կտրել: Երեք և ավելի տարեկան բույսերը ավելի մեծ ծաղկաթաղար տեղափոխում են յուրաքանչյուր 2 – 3 տարին մեկ: Տեղափոխելիս ծաղկաթաղարում կարևոր է ապահովել դրենաժային հաստ շերտ։

    Պարարտացումը

    Գարնանից մինչև աշնան կեսը նանդիան ամսական երկու անգամ սնուցում են ջրելու ընթացքում՝ փոխնեփոխ կիրառելով օրգանական և հանքային պարարտանյութեր: Կարելի է օգտագործել նաև բոնսայի համար նախատեսված պարարտանյութ:

    Էտելը

    Նանդինայի ընձյուղները չեն ճյուղավորվում և ծայրերը կտրելը ի վիճակի չէ խթանել կողային ճյուղերի գոյացումը: Հետեւաբար, նանդինային, ողջ ցանկության դեպքում էլ, անհնար է ծառի ձև տալ:

    Այնուամենայնիվ, գարնանը խորհուրդ է տրվում կտրել հին ցողունները, որոնք հասել են ավելի քան 180 սմ բարձրության, որպեսզի երիտասարդ ճյուղերը լավ աճ ստանան:

    Ճյուղերի մի մասը պարագծով կարելի է կտրել: Սա կօգնի կազմել կոմպակտ թուփ: Բացի այդ, նանդինայի դեկորատիվության համար անհրաժեշտ է հեռացնել թփի ստորին մասում չորացող տերևները։

    Բազմացումը

    Նանդինայի բազմացման եղանակներն են՝

    • Սերմերով, որոնք տնկվում են մոտ 1,5 սմ խորությամբ՝ «ջերմոցում», առնվազն 20 ° C ջերմաստիճանի պայմաններում: Ծիլերի առաջանալուց հետո դրանք տեղափոխում են ավելի լուսավոր տեղ: Մեկ ամիս անց ցանկալի է սածիլները կերակրել համակցված պարարտանյութով: Մեծանալուն պես երիտասարդ նանդինաները տեղափոխվում են են ավելի մեծ ծաղկամանների մեջ:
    • Գագաթային կտրոններով: Մոտ 8 սմ երկարությամբ կտրոնները արմատակալման են դրվում տորֆի և ավազի խառնուրդում: Արմատակալման դնելուց առաջ կտրոնը մշակում են արմատավորումը խթանող նյութերով։ Կտրոններով տարան տեղադրվում է «ջերմոցում», որտեղ ջերմաստիճանը պահպանվում է 15-ից 20 ° C- ի սահմաններում: Արմատավորումը տևում է 1,5-ից 3 ամիս:

    Վնասատուներն ու ծագող խնդիրները

    Նանդինայի վտանգավոր թշնամիներն են.

    Անհրաժեշտ է օճառոտ սպունգով հեռացնել հայտնաբերված վնասատուներին, իսկ բույսը բուժել միջատասպան նյութերով:

    Հողի գերխոնավության, ջրի լճացման պատճառով նանդինան կարող է արմատային փտախտ ստանալ: Անհրաժեշտ է հեռացնել փտած, քայքայված արմատները, մնացած մասը բուժել ֆունգիցիդով և բույսը տեղափոխել թարմ հողով նոր ծաղկաթաղար:

    Հաճախակի ծագող խնդիրներ.

    • Տերևները չորանում ու թափվում են։ Պատճառը շոգ եղանակին օդի ցածր խոնավությունն է։
    • Տերևները գունատ են, բաց կանաչ։ Պատճառը անբավարար լուսավորությունն է։
    • Չորանում են տերևների ծայրերն ու միջնամասերը։ Պատճառը արևայրուքներն են։
    • Տերևները դեղնում են։ Ալկալային հողում երկաթի և մագնեզիումի պակաս կա:
    • Նոր ընձյուղները շատ թույլ են։ Պատճառը թույլ լուսավորությունն է կամ սնունդի պակասը։
    • Ստորին տերեւները դեղնում են և թափվում։ Բույսի բնական ծերացումն է։

    Հասկանալի է, որ պահանջկոտ նանդինան շատ դժվարություններ է առաջացնում: Ամենադժվարը ձմռանը նրա համար համապատասխան պայմաններ ապահովելն է: Բայց նանդինայի պայծառ գեղեցկությունն արժե ջանասեր աճեցնողի բոլոր ջանքերը:

    Հղումներ
  • Ճմաշուշան

    Ճմաշուշանը (անգլ․՝ Big blue lilyturf, Lilyturf, Border grass, Monkey grass, ռուս՝ Лириопе мускари, լատ․՝ Liriope muscari) շուշանազգիներին պատկանող, բազմամյա, հաճախ գրունտը ծածկելու հաար կիրարվող մեծ խոտաբույս է։

    Բույսի կոճղարմատը կարճ է, կախված տերևները երկարավուն և նեղ են, իսկ վերևում դրանք փոքր-ինչ կորանում են: Ցողուն չունի, թփերը միջին չափսի են, նրանք ունեն մոտ 0,7 մ բարձրություն: Կան նաև ցածր աճող սորտեր, որոնք հասնում են մոտ 20 սմ բարձրության:

    Խնամքը

    Լուսավորությունը

    Ճմաշուշանը առանձնանում է իր ստվերադիմացկունությամբ, այն հաճախ տնկում են ծառերի և բարձր թփերի ստվերում կամ, սիզամարգի ձևով՝ այն տեղերում, որտեղ Արևի ուղիղ ճառագայթներ ընդհանրապես չեն լինում։

    Սակայն կան ճմաշուշանի սորտեր, որոնք լավ են աճում արևկող վայրերում։

    Տեղն ընտրելը

    Ճմաշուշանը շատ վատ է տանում քամիները, գերադասում է չեզոք կամ թեթև թթվայնություն ունեցող, փխրուն ու պարարտ գրունտ։

    Ճմաշուշաններով սիզամարգ բնակելի տան նկուղային հարկում։ Չինաստան։

    Տնկելը

    Տնկելուց առաջ հողը փխրեցնում են, ավելացնում են ավազ և կոմպոստ։ Եթե հողի թթվայնությունը բարձր է, մի քիչ էլ կիր են ավելացնում։

    Թփերը տնկում են վաղ գարնանը, վաղօրոգ պատրաստված փոսիկների մեջ, մոտ 40 սմ միմյանցից հեռու։

    Ջրելը

    Սովորական կանոններ են՝ շոգին շատ են ջրում, հովին քիչ, ջրախեղդ չեն անում։ Շոգ օրերին լավ ազդեցություն է ունենում երեկոյան ոչ սառը ջրով ցողելը։

    Տեղափոխելը

    Տնկելուց 3 տարի անց, թարմացնելու համար, խորհուրդ է տրվում տեղափոխել բույսը։ Հակառակ դեպքում թուփը ծերանում է և կարող է չորանալ կամ դադարել ծաղկել։

    Տեղափոխումն անում են գարնանը։ Հողից հանված թուփը բաժանում են մի քանի մասերի և տնկում պատրաստված, նոր փոսիկներում։ Նոր տեղում ճմաշուշանի թուփը “կպնում է” 15օրյա ժամկետում։

    Սնուցումը

    Վեգետացիոն շրջանում ճմաշուշանին լրացուցիչ սնուցում են ամիսը երկու անգամ։ Կարելի է սնուցել ինչպես օրգանական, այնպես էլ ոչ օրգանական պարարտանյութերով։

    Մինչև բույսի ծաղկելը գերադասելի են ազոտային պարարտանյութերը, իսկ ծաղկման շրջանում բույսը ավելի շատ ֆոսֆորի և կալիումի կարիք ունի։

    Ծաղկելը

    Ճմաշուշանը ծաղկում է աշնանը։ Տարբեր սորտեր ունենում են սպիտակ, մանուշակագույն կամ երկնագույն մանր ծաղիկներ։

    Էտելը

    Ճմաշուշանն էտում են միայն թուփը գեղեցկացնելու և թարմացնելու համար։ Կտրում և հեռացնում են ծաղկելն ավարտած ծաղկաբույլերը, ինչպես նաև դեղնած տերևները։

    Ձմեռացումը

    Եթե բավարար ձյան ծածկ կա և օդի ջերմաստիճանը չի նվազում -15°C, ճմաշուշանը ծածկելու անհրաժեշտություն չկա։ Հակառակ դեպքում բույսը ծածկում են չոր խոտով, տերևներով և/կամ պլաստիկ թաղանթով։

    Բազմացման ձևերը

    Ճմաշուշանը բազմացնում են սերմերով կամ թուփը բաժանելով։

    Սերմով բազմացումը

    Այգեգործները հազվադեպ են ճմաշուշանը սերմերով բազմացնում, քանի որ գործընթացը բարդ է և երկար ժամանակ խլող։ Ցանում են նախորդ աշնանը հավաքած սերմերը։ Դրանք մեկ օր թրջում են գոլ ջրի մեջ, այնուհետև ցանում բաց գրունտի մեջ՝ ոչ շատ խոր ակոսների մեջ, միմյանցից մոտ 10սմ հեռավորության վրա։ Ծլելուց հետո շարքը նոսրացնում են, հեռացնելով թույլ բույսերը։

    Թփի բաժանումը

    Թուփը բաժանելիս պետք է հավասար բաժանել արմատը և ամեն բաժանված մասի վրա թողնել ոչ պակաս քան 10 տերև։

    Հիվանդություններ և վնասատուներ

    Ճմաշուշանի վրա կարող են հայտնվել խխունջներ, ուտիճներ կամ վահանակիրներ։ Դրանց դեմ պայքարում են ինսեկտիցիդների միջոցով, օրինակ (Актеллика)։

    Կարող են առաջանալ հետևյալ խնդիրները՝

    1. Ամեն տարի կամ ընդհանրապես չծաղկելը։ Տեղի է ունենում եթե հողը աղքատացել է և բույսին բավարար սնունդ չի հասնում։
    2. Տերևների ծայրերը չորանում են։ Խնդիրը կարող է առաջանալ ժամանակին չջրելու հետևանքով։
    3. Տերևները կորցնում են ամրությունը։ Խոնարված տերևները հուշում են, որ ջրախեղդ եղած արմատները նեխում են։

    Ճիշտ տեղում տնկելու և լավ խնամքի դեպքում, ճմաշուշանը շատ հազվադեպ է հիվանդանում կամ ենթարկվում վնասատուների հարձակմանը։

    Հղումներ