Author: partizpan

  • Ֆիկուս միկրոկարպա

    Ֆիկուս միկրոկարպան (անգլ․՝ Chinese banyan, Malayan banyan, Indian laurel, ռուս․՝  Фикус микрокарпа, Фикус генсенг, լատ․՝ Ficus microcarpa) տնային պայմաններում աճեցվող թթազգիներից ամենաինքնատիպն է։
    Ժամանակին Եվրոպա է ներմուծվել Ֆիլիպինների, Մալայզիայի, Հարավային Չինաստանի և Հյուսիսային Ավստրալիայի մերձարևադարձային անտառներից։ Իր բնական միջավայրում այս մշտադալար, մինչև 30 մետր բարձրության հասնող ծառը խիստ նվաճողական պահվածք ունի։ Այն, բաց թողնելով բազմաթիվ օդային արմատներ տարածվում է իր շուրջ՝ փաթաթվելով ու խեղդամահ անելով շրջակա այլ տեսակի ծառերը։ Հակառակ դրան, տնային պայմաններում ֆիկուս միկրոկարպան 40-100 սմ հասակով, խաղաղ ու գեղեցիկ զարդաբույս է, որին հաճախ աճեցնում են որպես բոնսայ։

    Խնամքը

    Ֆիկուս միկրոկարպան հեշտ խնամվող բույս է, սիրում է պայծառ, ցրված լուսավորություն, վատ չի տանում նաև կիսաստվերը և արհեստական լուսավորությունը։ Արևի ուղիղ ճառագայթները, սակայն, կարող են այրվածքներ առաջացնել տերևների վրա։
    + 18 °С – +25 °С-ը օդի ամենահարմարավետ ջերմային ռեժիմն է, իսկ ձմռանը օդի ջերմաստիճանը պետք է չնվազի +15 °С-ից։
    Վեգետացիոն շրջանում ջրում են առատ, սենյակային ջերմաստիճանի, հնեցված ջրով՝ երբ ծաղկամանի հողի մակերեսը չորանա մոտ 3սմ խորությամբ։ Ծաղկամանի տակդիրի մեջ լցված ջուրը մի թողեք մնա։
    Օդի բարձր խոնավություն սիրող այս բույսին անհրաժեշտ է ամեն օր ցողել ջրով։ Շոգ օրերին նույնիսկ մեկից ավել անգամ։
    Ծաղկամանի հողախառնուրդը պետք է ունենա рН 5,5 – 7,5 թթվայնություն։ Այդպիսի հողախառնուրդ ստանում են հավասար մասերով խառնելով իրար տերևային բուսահող, տորֆ, ճմահող, խոշոր ավազ և մի քիչ մանր փայտածուխ։
    Երիտասարդ բույսերը անհրաժեշտ է նոր, քիչ ավելի մեծ ծաղկաման տեղափոխել տարին մեկ անգամ՝ փոխելով հողախառնուրդն ամբողջությամբ։ Այլ ծաղկաման տեղափոխելիս կտրել-հեռացնելով բույսի արմատափնջի 1/3-ը, կարելի է ավելի կոմպակտ բույս աճեցնել։
    Ֆիկուս միկրոկարպան չի սիրում հաճախակի տեղափոխություններ, ցանկալի է այն աճցնել նույն տեղում և նույն դիրքով։
    Գարնան սկզբից մինչև խոր աշուն ֆիկուս միկրոկարպային շաբաթը մեկ պետք է լրացուցիչ սնուցում տալ՝ կոմպլեքս, կամ բոնսայի համար նախատեսված հատուկ պարարտանյութերով։ Ձմռանը սնուցումը կրճատում են մինչև ամիսը մեկ անգամ՝ ջրելուն զուգահեռ։

    Բազմացումը

    Ֆիկուս միկրոկարպան բազմացվում է երեք եղանակով՝

    • Կտրոններով։ Վաղ գարնանը, կիսափայտացած ճյուղերից պատրաստում են մոտ 15 սմ երկարությամբ կտրոններ, որոնք պահում են ջրի մեջ այնքան, մինչև դուրս գա դրանց մեջի կաթնահեղուկը։ Այնուհետև դնում են արմատակալման՝ տորֆից, ավազից և վերմիկուլիտից կազմված խառնուրդի մեջ;
    • Արմատի կտրոններով։ Հասուն բույսի արմատից կտրում են մի կտոր և տնկում այնպես, որ 2,5 սմ բարձրությամբ գլխիկը մնա դրսում։ Ապակով, ցելոֆանով կամ պլաստիկ բաժակով ծածկում են կտրոնը՝ ստեղծելով միկրոջերմոցային պայմաններ։ Շաբաթը մեկ հողն ու կտրոնները խոնավացնում են ու օդափոխում։
    • Ճյուղի վրա տնկի ստանալով։ Բույսի ճյուղերից մեկի վրա, ողջ պարագծով, 2-3 սմ լայնությամբ հանելով կեղևը ակոս է արվում։ Այդ տեղը փաթաթվում է խոնավ Սֆագնում մամուռի հաստ շերտով ու, վրայից, ցելոֆանով։ Մամուռը պետք է միշտ խոնավ պահել։ Այդ տեղում արմատներ առաջանալուն պես, ճյուղի այդ հատվածը կտրում և տնկում են նոր տեղում։
    • Սերմով։ Սերմով բազմացման եղանակը տնային պայմաններում շատ հազվադեպ է կիրառվում։

    Հիվանդություններ

    Ֆիկուս միկրոկարպան կարող է հիվանդանալ վատ խնամքի հետևանքով։

    • Տերևները կարող են զանգվածաբար թափվել միջանցկահովերի, օդի ջերմության կտրուկ փոփոխության, վատ լուսավորության կամ չափից շատ ջրելու հետևանքով։
    • Ոչ բավարար լուսավորությունը, վատ ջրելը, չոր օդը կարող են հանգեցնել տերևների դեղնելուն ու թափվելուն։
    • Սնուցման անբավարարության մասին կարող է վկայել բույսի ներքևի տերևների դեղնելը։
    • Չափից շատ ջրելն ու հողախառնուրդի ճահճացումը հանգեցնում է արմատները նեխելուն և տերևների սևանալուն։

    Վնասատուներ

    Ֆիկուս միկրոկարպան կարող է ենթարկվել սարդոստայնային տիզի (spider mite, паутинный клещ, լատ.՝ Tetranychidae), ալրատիզի (Mealybug, мучнистый червец) և վահանակիրի ( diaspididae, щитовка) հարձակմանը։

    Հղումներ
    • Ficus_microcarpa․ From Wikipedia, the free encyclopedia.
  • Ադամածառ

    paulowniasԱդամածառը կամ Պավլովնիան (անգլ․՝ Paulownia, ռուս․՝ Павловния, լատ․՝ Paulównia) տերևաթափ, խոշոր ծառ է՝ մինչև 25 մ բարձրությամբ, հզոր, հաստ ճյուղերով։ Աճում է Չինաստանում, Լաոսում, Վիետնամում, այժմ արդեն աշխարհի բազմաթիվ այլ երկրներում։
    Չափազանց արագ է աճում հատկապես երիտասարդ տարիքում։ Հողի նկատմամբ պահանջկոտ չէ։ Լուսասեր է։ Հեշտությամբ է բնային մացառներ առաջացնում, որոնք բարենպաստ պայմաններում հասնում են մինչև 2-3, երբեմն՝ 4 մետր բարձրության։ Դիմանում է մինչև – 25 °C-ի սառնամանիքներին։ Հայաստանում մշակվում է Իջևանում և Բագրատաշենում, որտեղ երբեք չի ցրտահարվում, ուժեղ է աճում, առատորեն ծաղկում և պտղաբերում է։
    Երբեմն տարեկան աճը անցնում է 1,5-2 մետրից։ Երևանի պայմաններում լավ է աճում քաղաքի ցածրադիր, տաք շրջաններում։ Արտակարգ ցուրտ ձմռան դեպքում լուրջ ցրտահարվում է, սակայն հաջորդ վեգետացիոն շրջանի ընթացքում սաղարթը լրիվ վերականգնվում է։ Բուսաբանական այգու պայմաններում, ցուրտ ձմռան դեպքում լրիվ ցրտահարվում է։
    Արտակարգ դեկորատիվ բույս է, խիստ արևադարձային տեսքով, որը սակայն հեռանկարային է միայն Հայաստանի ցածրադիր, տաք գոտիների համար:

    Հաշվառված է պավլովնիայի 7 տեսակ՝

    Paulownia_tomentosa
    Paulownia tomentosa
    1. Ադամածառ կատալպատերև, Paulownia catalpifolia T.Gong ex D.Y.Hong — Павловния катальполистная
    2. Ադամածառ երկարավուն, Paulownia elongata S.Y.Hu, Павловния продолговатая
    3. Ֆարգեզի ադամածառ, Paulownia fargesii Franch., Павловния Фаргеза
    4. Ադամածառ ֆորչունա, Paulownia fortunei (Seem.) Hemsl., Павловния Форчуна
    5. Ադամածառ Կավակամի, Paulownia kawakamii T.Itô, Павловния Каваками — այս տեսակից 1997 թվականին, վայրի բնության մեջ, Թայվան կղզում պահպանվել էլ ընդամենը 13 ծառ
    6. Թայվանյան ադամածառ, Paulownia taiwaniana T.W.Hu & H.J.Chang, Павлония тайваньская
    7. Թաղիքանման ադամածառ, Paulownia tomentosa Steud., Павловния войлочная
    Հղումներ

     

  • Լոնգան

    longanԼոնգանը (անգլ․՝ Longan, ռուս․՝ Лонган, լատ․՝ Dimocarpus longan) Չինաստանում, Թաիլանդում, Վիետնամում և Ինդոնեզիայում աճող մշտադալար, յուրահատուկ համով ուտելի պտուղներ տվող ծառ է։ Չինացիները լոգանի պտուղն անվանում են “վիշապի աչք”։
     
     
     
     
     
    longan_tree

    Հղումներ
  • Կումկվատ

    Կումկվատը կամ ֆորտունելան (անգլ․՝ Kumquat, ռուս․՝ Кумкват)  էկզոտիկ միրգ է, որի համը մանդարինի թթու համ է հիշեցնում: Այն ուտում են հենց նարնջագույն կեղևով: Չինացիներն այս պտուղը ոսկե խնձոր, իսկ ճապոնացիները ոսկե նարինջ են անվանում:

    Կումկվատի պտուղները ուժեղ և հաճելի բույր ունեն: Դրանց կեղևն ուղղակի հագեցած է եթերայուղերով:

    Այս պտղի հայրենիքը Չինաստանի հարավային շրջաններն են: Կումկվատն ամենափոքր ցիտրուսազգին է համարվում` 3-5 սմ երկարությամբ և 2-4 սմ լայնությամբ:

    Այն կարելի է ուտել հում կամ մշակված տարբերակով` մուրաբաների, ցուկատի, չրի կամ մարմելադի տեսքով: Գոյություն ունի կումկվատի մի քանի տարատեսակ: Ամենաօգտակարը համարվում է ճապոնական մեյվա տեսակը:

    kumquat_2
    Kumquat

    Վնասատուները

    • Վահանակիրը և կեղծ վահանակիրը (Diaspididae, Истинная и ложная щитовки);
    • Սարդոստայնային տիզը (Spider mite, Паутинный клещ, Tetranychidae);
    • Սպիտակաթևիկ (Белокрылка);
    • Ուտիճը (Aphid, Тля)։

    ԻՆՉՊԵՍ ՍԵՆՅԱԿԱՅԻՆ ԲՈՒՅՍԵՐԸ ՊԱՇՏՊԱՆԵԼ ՎՆԱՍԱՏՈՒՆԵՐԻՑ ==> 

    ԲՈՒՅՍԵՐԻ ԲՈՒԺՄԱՆ ԵՒ ԽՆԱՄՔԻ ԺՈՂՈՎՐԴԱԿԱՆ ՄԻՋՈՑՆԵՐ ==>

    Հղումներ
  • Կաթիլային ոռոգում


    Բույսեր աճեցնելիս հաջողությունը հիմնականում պայմանավորված է հողի բերրիությամբ և ճիշտ խնամքով, որի ամենակարևոր բաղադրիչը ոռոգումն է։
    Կաթիլային ոռոգման ձևը ունի մի շարք էական առավելություններ ոռոգման մյուս ձևերի նկատմամբ։ Դրանք են՝

    • Ջրի էական խնայողությունը;
    • Ջրի հավասարաչափ բաշխումը բոլոր բույսերի միջև;
    • Ջուրը մատակարարվում է անմիջապես բույսերի արմատներին ու չի հասնում, հետևաբար չի խթանում շրջակայքում գտնվող մոլախոտերի աճը;
    • Չի պահանջվում ջրի բարձր ճնշում, հնարավորություն կա կուտակել ու արևի տակ մինչև անհրաժեշտ, հարմարավետ ջերմաստիճանը (+18 – +28) տաքացնել ոռոգման ջուրը միչև ջրելը;
    • Չեն թրջվում բույսերի տերևները, ինչը ապահովագրում է դրանց արևայրուքներից;
    • Ոռոգման գործընթացի լիակատար ավտոմատացման հնարավորություն կա, ինչը հնարավորություն է ստեղծում ջրել բույսերը օրվա ամենից հարմար ժամերին՝ ուշ երեկոյան ու գիշերը;
    • Տարբեր լուծույթների միջոցով, ոռոգման հետ զուգահեռ բույսերի սնուցումն ու բուժումը կազմակերպելու հնարավորությունը;
    • Ցանկացած բարդ ռելյեֆում տեղադրելու, անհրաժեշտության դեպքում կազմաքանդելու և այլ տեղում հավաքելու հնարավորությունը։
    Որտե՞ղ կարելի է կիրառել կաթիլային ոռոգումը

    Կաթիլային ոռոգումը արդյունավետ է շարային տնկարկները, դեկորատիվ բույսերն ու ծաղիկները ոռոգելու համար։
    Կաթիլային ոռոգման համակարգեր կարելի է մոնտաժել ինչպես բաց երկնքի տակ, այնպես էլ ջերմոցներում և այլ փակ տարածքներում։
    Կաթիլային ոռոգում չի կիրառվում սիզամարգերի համար, որտեղ արդունավետ են այլ համակարգեր։
     

    Հղումներ
  • Ոռոգման ջրի որակը

    Ոռոգման ջրի որակը կարող է ազդել ինչպես բույսերի աճի ու բերքատվության վրա, այնպես էլ հողի ֆիզիկական վիճակի։ Հայտնի է նաև, որ տարբեր մշակաբույսեր տարբեր պահանջներ ունեն ջրի որակի հանդեպ։

    Ոռոգման ջրի որակի գնահատականը տրվում է երեք բնութագրումներով՝ քիմիական, ֆիզիկական և կենսաբանական։

    Ոռոգման ջրի քիմիական բնութագիրը

    Химические характеристики поливной воды относятся к содержанию солей в воде, а также к параметрам, полученным из состава солей в воде; такие параметры, как электропроводность / общее количество растворенных твердых веществ, коэффициент адсорбции натрия, щелочность и твердость.

    Соленость воды.

    Основной проблемой, связанной с качеством поливной воды, является соленость воды. Соленость воды относится к общему количеству солей, растворенных в воде, но не указывает, какие соли в ней присутствуют.

    Высокий уровень солей в поливной воде вызывает снижение урожайности. Выше определенного порога снижение урожайности пропорционально увеличению уровня засоленности. Разные культуры различаются по своей устойчивости к засолению и, следовательно, имеют разные пороговые значения и темпы снижения урожайности.Основным природным источником солей в поливной воде является минеральное выветривание горных пород и минералов. Другие вторичные источники включают атмосферное осаждение океанических солей (солей в дождевой воде), соленой воды из поднимающихся подземных вод и проникновение морской воды в подземные водоносные горизонты. Химические удобрения, которые попадают в источники воды, также могут влиять на качество поливной воды.

    Токсичность.

    Качество поливной воды может быть также определено токсичностью определенных ионов. Разница между проблемой засоления и проблемой токсичности заключается в том, что токсичность возникает внутри самого растения в результате накопления определенного иона в листьях.

    Наиболее распространенными ионами, которые могут вызвать проблему токсичности, являются хлорид, натрий и бор. Как и в случае засоления, культуры различаются по чувствительности к этим ионам. Особое внимание следует уделять бору, поскольку токсичность проявляется в очень низких концентрациях, даже если он является важным питательным веществом для растений.Токсичные уровни даже одного иона в поливной воде могут сделать воду непригодной для полива.

    Тем не менее, существуют некоторые методы управления, которые могут помочь уменьшить ущерб. Эти методы включают в себя правильное выщелачивание, увеличение частоты полива, избегание полива сверху, избегая использования удобрений, содержащих хлорид или бор, выбор правильных культур и т. Д.

    Щелочность и рН.

    Щелочность защищает воду от резких изменений pH. Если щелочность слишком низкая, любое добавление кислых удобрений немедленно понизит pH. У контейнерных растений и гидропоники ионы, высвобождаемые корнями растений, также могут быстро изменять рН, если щелочность низкая.

    24 Апреля 2019

    Качество воды для орошения

    Качество воды для орошения
    Для выращивания сельскохозяйственных культур не существует идеальной воды для орошения. Каждый источник воды имеет свои собственные проблемы. Пока концентрация питательных веществ, щелочности или остаточных ионов (ионов, не используемых для роста растений) в оросительной воде сохраняется в пределах допустимого диапазона, большинства проблем можно избежать; либо путем хорошего управления щелочностью, либо путем добавления или балансировки питательных веществ, содержащихся в воде, с питательными веществами, содержащимися в химических удобрениях.

    Анализ качества исходящей воды для полива является ключевым фактором при проектировании системы капельного орошения.

    Ниже приведены основные понятия и термины, которые применяются при интерпретации анализа качества поливной воды.

    Соленость, минерализация воды

    Корни растения получают воду из почвы прежде всего в результате осмотического давления, которое существует благодаря тому, что растительные клетки содержат более высокую концентрацию растворимых солей, чем в почве. Это различие в концентрации солей дает возможность перемещать воду из области низкой концентрации солей (почва) к более высокой (растение), и такой процесс называется осмос. Когда для полива применяется вода с высокой концентрацией солей, происходит повышения их уровня в почве, понижая тем самым осмотическое давление через водопроницаемую мембрану корня и, таким образом, уменьшая поглощение воды корнями растения. В период между поливами, когда уровень воды в почве снижен до минимума, происходит повышение концентрации солей, а значит, понижается осмотическое давление в почве. Изначально правильно установленная система капельного орошения значительно уменьшит проблемы солености почвы, благодаря поддержанию на постоянной основе высокого влагосодержания почвы, а также выщелачиванию (перемещению) солей за пределы корневой зоны растения.

    Уровень кислотности pH

    Уровень кислотности воды, используемой для полива, обычно находится в пределах диапазона от 6.5 до 8.5, и редко представляет проблему для растений. Тем не менее, pH фактор играет важную роль во множестве химических реакций в воде и почве, поэтому нужно уделять внимание контролю его уровня. pН исходной воды может определить, насколько вероятно засорение капельной системы отложениями железа или карбоната кальция. Уровень pH может как помочь, так и препятствовать действию хлора, используемого для контроля биологического роста и доступности различных питательных веществ в почве.

    Кальций

    Кальций (Ca) присутствует в той или иной степени во всех видах естественной воды. Насыщенная кальцием почва рыхлая и легко обрабатывается, позволяет воде легко проникать в глубь. По этой причине кальций часто применяется к “трудным” почвам, чтобы улучшить их физические свойства.

    Магний

    Магний (Mg) обычно присутствует практически во всех видах почв. Свойства магния в почве во многом аналогичны кальцию. Обычно лаборатории при анализе почвы не выделяют отдельно кальций и магний, а пишут Ca + Mg в me/L.
    Натрий

    Соли натрия (Na) хорошо растворимы и поэтому их можно найти в большинстве естественных вод. Глинистые почвы с большим количеством натрия обладают бедными физическими свойствами для нормального роста растений. При поливе такая почва становится липкой и практически водонепроницаемой. Длительное использование воды с высоким уровнем содержания натрия может вызвать серьезные негативные изменения в почве.

    Калий

    Калий (K) обычно находится в небольших количествах в естественной воде. Свойства калия в почве аналогичны натрию. При анализе воды калий и натрий показывают вместе.

    Железо

    Железо (Fe) может присутствовать в растворимой форме и создавать проблемы для капельниц(забивать их) при концентрациях всего 0.1 части на миллион. Растворенное железо может выпадать в осадок из-за изменений в температуре или давлении, повышении pH фактора, или из-за жизнедеятельности бактерий.

    Марганец

    Марганец встречается в грунтовых водах реже и в меньшем количестве, чем железо. Раствор марганца, как и железа может ускорить формирование осадка в результате химических реакций или биологической активности. Это в дальнейшем может приводить к забиванию капельниц и других компонентов системы капельного орошения. Цвет осадка колеблется от темно-коричневого, если в нем есть смесь железа, до черного цвета, если в воде присутствует только оксид марганца. Следует соблюдать осторожность при хлорировании воды с содержанием марганца в связи с тем, что существует временной интервал между хлорированием и формированием осадка.

    Бикарбонат

    Бикарбонат (HCO3) довольно широко распространен в естественных водах. Бикарбонаты калия и натрия могут существовать в виде твердых солей, например, пищевая сода (бикарбонат натрия). Бикарбонаты магния и кальция существуют только в растворах. Поскольку влажность в почве под действием испарения уменьшается, то бикарбонат кальция в таком случае распадается на следующие компоненты: углекислый газ (CO2), воду (H20) и нерастворимую известь (CaCO3). Химическое уравнение выглядит так: (HCO3) 2 =CaCO3 + C02 + H20. Аналогичная химическая реакция происходит с бикарбонатом магния.

    Сульфат

    Сульфат (SO4) широко распространен в природе. Сульфат натрия, магния и калия легко растворимы. Сульфат кальция (гипс) слабо растворим. Сульфаты не имеют определенного действия на почву кроме как способствовать поддержанию ее солености. Присутствие кальция в почве уменьшает уровень растворимости сульфата.

    Бор

    Бор (В) присутствует в воде в форме анионов. Небольшое количество бора имеет важное значение для роста растений, но если его концентрация несколько выше оптимальной, тогда бор становится токсичным для растений. Некоторые растения довольно чувствительны к избыточности бора в почве, поэтому при его применении необходимо придерживаться определенных норм. На эффективность пестицидов электропроводность оказывает большое влияние. Электропроводность воды зависит в большей степени от уровня растворённых солей и ионов Na+, K+, Ca2+, Cl-, SO42-, HCO3-. Очень соленая вода может вызвать затруднения при растворении кристаллических пестицидов, а так же является более устойчивой к изменениям рН.
    Многие пестициды проходят процесс щелочного гидролиза и восприимчивы к щелочному гидролизу (разрушение в щелочной среде) и солям жесткости. Этот процесс вызывает распад активных ингредиентов, который может снизить их эффективность. Это одна из причин, по которой не следует оставлять рабочие смеси для опрыскивания даже на одну ночь. Высоко-кислотная вода также может повлиять на стабильность и физические свойства некоторых агрохимикатов.

    Некоторые гербициды также могут быть зависимы от рН уровня. Низкий уровень pH усиливает активность некоторых ингредиентов гербицидов, делая их более эффективными. Кроме того, сегодня многие хозяйства совмещают обработки средствами защиты растений с листовыми подкормками. Оптимальный уровень рН рабочего раствора обеспечивающий максимальную эффективность листовых подкормок и усвоение элементов минерального питания находится в пределах рН от 5,0 до 6,5.

    Поэтому вода для приготовления растворов должна быть чистой, соответствовать всем нормам СанПина и иметь оптимальные для обработки физико-химические характеристики – рН, жёсткость и др. Вода плохого качества может снизить эффективность обработок и повредить оборудование для внесения. Неудовлетворительные результаты пестицидных обработок и листовых подкормок могут быть напрямую связаны с плохим качеством воды.

  • Հողի, հողի տեսակների և որակի մասին

    Ինչ է հողը:
    Հայաստանի հողը հիմնականում առաջացել է հրաբխային ապարների հիման վրա:  Համեմատաբար ցածր բարձրություններում տարածված են դարչնագույն և շագանակագույն հողատեսակները: Իսկ որոշ վայրերում, Արաքսի հովտում` աղային և աղաճահճուտային հողատեսակները: Լեռնային միջին գոտում մեծ տարածում ունեն լեռնային սևահողերը, իսկ մեծ բարձրունքներում` լեռնա-մարգագետնային հողերը:
    Հողի թթվայնությունը

    Հողի պաշտպանությունը

    1. Մոլչ

    mulch
    գոյական 1. կոթունք, կիսանեխ յարդ, փսիաթ։
    a material (such as decaying leaves, bark, or compost) spread around or over a plant to enrich or insulate the soil.
    Мульча – это любой материал, укрывающий почву сверху. Она сохраняет влагу, держит прохладу, проводит воздух и создает комфорт живым рыхлителям почвы.
    Մուլչացում (անգլ.՝ mulch — ծղոտով, գոմաղբով ծածկել), հողի համատարած կամ միջշարքերի ծածկումը մուլչով (մուլչաթղթով, տորֆի մանրուքով, գոմաղբով, կոմպոստով, թափված տերևներով ևն)։ Կիրառվում է բանջարային, պտղատու, հատապտղատու, դեկորատիվ և այլ բույսերի աճեցման ժամանակ։ Մուլչացումը նվազեցնում է միջշարքային մշակության վրա ծախսվող աշխատանքները, դրականորեն է ներգործում բույսերի աճման պայմանների և հողի բերրիության վրա․ կրճատում է գոլորշիացումը հողի մակերևույթից, պակասեցնում օրվա ընթացքում դրա ջերմաստիճանի տատանման ամպլիտուդը, պաշտպանում դաշտի մակերևույթը հողատարումից, կանխում հողի կեղևի առաջացումը, ընկճում մոլախոտերի աճը ևն։

    1. Հումուս

    Հումուս, (լատ.՝ humus, հող), հողի օրգանական, սովորաբար մուգ գունավորված մասը, ձևավորվել է բուսական և կենդանական մնացորդների կենսաքիմիական փոփոխություններից։ Հումուսի բաղադրության մեջ են մտնում հումինաթթուները (առավել կարևոր են հողի բերրիության համար) և ֆուլվոթթուները։ Հումուսը պարունակում է բույսերի սննդառության հիմնական տարրերը, որոնք մանրէների ներգործությունից դառնում են մատչելի բույսերի համար։ Հումուսի քանակով և որակական կազմով են պայմանավորված հողի գույնը, ստրուկտուրան, ջրա-ֆիզիկական առանձնահատկությունները, կլանունակությունը և այլն։ Հումուսը հողի գենետիկական տիպերի ամենակարևոր ցուցանիշներից է. օրինակ, Հայաստանում կիսաանապատային հողերը պարունակում են 1-2% հումուս, շագանակագույն հողերը՝ 2-4% , սևահողերը՝ 4, 5-12%, լեռնամարգագետնային հողերը՝ 8-32%։

    Հողի պարարտացումը

    Օրգանական պարարտանյութեր

    1. Կոմպոստ

    Կոմպոստ (գերմ.՝ Kompost, իտալ.՝ composta, լատ.՝ compositus-բաղադրամաս), միկրոօրգանիզմների կենսագործունեության ազդեցության հետևանքով զանազան օրգանական նյութերի քայքայումից ստացվող պարարտանյութ։ Կոմպոստացման ժամանակ բույսերին մատչելի սննդատարրերի (ազոտ, ֆոսֆոր, կալիում) պարունակությունը օրգանական զանգվածում բարձրանում է, վնասազերծվում են ախտածին միկրոֆլորան և ճիճուների ձվերը, թաղանթանյութի, հեմիթաղանթանյութի և պեկտինային նյութերի քանակությունը նվազում է, պարարտանյութը դառնում է սորուն, որը հեշտացնում է հողի պարարտացումը։ Կոմպոստը պատրաստվում է գոմաղբից, տորֆից, գոմաղբահեղուկից, թռչնաղբից, վուշի և կանեփի կեղևանքից (կեղևացոլք), տերևներից, արևածաղկի ցողուններից, եգիպտացորենի կոթուններից, ոչ պիտանի կերերից և արտադրական թափոններից, աղբից և այլն։ Տարածված են տորֆագոմաղբային, տորֆակոյաջրային և տորֆաֆեկալային, գոմաղբահողային, գոմաղբաֆոսֆորիտային կոմպոստերը։ Կոմպոստը կիրառվում է բոլոր կուլտուրաների համար, գրեթե նույն չափաքանակով, ինչ գոմաղբը (15-40 տ/հա)։ Տրվում է ցելի, ցրտահերկի, կրկնավարի, ինչպես նաև սածիլման ժամանակ։ Պարարտացնող հատկություններով չի զիջում գոմաղբին, իսկ որոշ տեսակները գերազանցում են։
    Հողի պարարտացումը
    Ինչպես վերևում նշվեց Հայաստանի հողերը այնքան էլ հարուստ չեն հումուսով, այսինքն բավարար պարարտ չեն լավ բերք ստանալու համար: Միայն մշակվող հողի պարարտացման միջոցով կարելի է ապահովել բույսերի առողջությունն ու բարձր բերքատվությունը:
    Օրգանական հողագործությունում հողի պարարտացման համար կարևոր նշանակություն ունի սիդերատների կիրառումը։ Սիդերատները բույսեր են, որոնք աճելով հողում և/կամ կտրվելով և խառնվելով հողի հետ պարարտացնում են այն:
    Սիդերատների մասին մանրամասն տեղեկացեք այստեղ՝ ===>

  • Պախիրա

    Pachira

    Պախիրան (անգլ․՝ Malabar chestnut, French peanut, Guiana Chestnut, ռուս․՝ Пахира, լատ․՝ Pachira) արևադարձային ծառերի ցեղ է, որը տարածված է Կենտրոնական և Հարավային Ամերիկայում, Աֆրիկայում և Հնդկաստանում:

    Պախիրաները պատկանում են փիփերթազգիների ընտանիքին։ հայտնի է շուրջ 77 տեսակ: Դրանք ձևավորում են հնգաթև տերևներով փոքր կամ մեծ ծառեր, իսկ պտուղը օվալաձեւ է, փայտացած, ունի մի շարք խոռոչներ, որոնք պարունակում են բազմաթիվ սերմեր:

    Պախիրաներից ամենահայտնին Մալաբարյան շագանակն է (անգլ․՝ Malabar chestnut, French peanut, Guiana chestnut, Provision tree, Saba nut, ռուս․՝ Пахира водная, լատ․՝ Pachira aquatica)։ Բույսեր վաճառող խանութներում այն երբեմն վաճառվում է Փողի ծառ (Money tree), իսկ Չինաստանում՝ Բախտի ծառ (Fortune tree) անվամբ։

    Մալաբարյան շագանակի չափսերն ուղղակիորեն կախված են աճեցման պայմաններից: Սենյակային պայմաններում այն դանդաղ է ​ճում, իսկ բարձրությամբ կարող է հասնել առավելագույնը 3 մետրի: Իսկ ահա բնական պայմաններում մինչև 20 մ բարձրությամբ ծառ է:

    Սենյակային պայմաններում մալաբարյան շագանակը չի ծաղկում և պտուղներ չի ձևավորում: Լավ խնամքի պայմաններում այն կարող է մոտ 10 տարի ապրել սենյակում:

    Դեկորատիվության, սաղարթի յուրահատուկ գեղեցկության շնորհիվ, տան առատության խորհրդանիշ համարվող մալաբարյան շագանակը ոչ միայն տների ինտերիերն է զարդարում, այլև խանութների ու գրասենյակների մուտքերն ու սրահները։ Բույսն ունի նաև բուժիչ հատկություններ: Արևելյան ժողովրդական բժշկության մեջ դրա կեղևը օգտագործվում է ստամոքսի կամ կոկորդի ցավերի համար: Պտուղները լայնորեն օգտագործվում են խոհարարության մեջ՝ տաք խմիչքներ են պատրաստվում, տապակվում են կամ աղացած վիճակում օգտագործվում են հաց թխելիս:

    Մալաբարի շագանակի խնամքը սենյակային պայմաններում

    Օդի ջերմաստիճանը: Ամենահարմարավետը +23…+25°C ​​տիրույթն է: Ձմեռը ջերմաստիճանը չպետք է նվազի +16°C-ից։

    Օդի խոնավությունը: Օդի խոնավությունը պետք է բարձր լինի՝ մոտ 60%: Բույսը պետք է պարբերաբար ցողել հնեցված ջրով։

    Լուսավորությունը։ Լույսը պետք է պայծառ ու ցրված լինի: Հարավ-արևմտյան կամ հարավային պատուհանագոգերը ամենահարմարն են:

    Ոռոգումը: Ամռան շոգ օրերին ծառը ջրում են շաբաթական 2 – 3 անգամ ՝ օգտագործելով հնեցված, սենյակային ջերմաստիճանից փոքր-ինչ տաք ջուր: Ձմռան ամիսներին հազվադեպ են ջրում, չթողնելով չորանա հողի վերին շերտը:

    Հողախառնուրդը։ Հարմար է հավասար չափերով ճմահողից, տերևային բուսահողից և ավազից պատրաստված հողախառնուրդը։ Ծաղկամանը լավ դրենաժ պետք է ունենա։

    Սնուցումը։ Բույսը պարարտացնում են 20 օրը մեկ անգամ՝ սկսած գարնան սկզբից, մինչև խոր աշուն։ Խորհուրդ է տրվում օգտագործել դեկորատիվ-սաղարթային բույսերի համար նախատեսված համալիր պարարտանյութ։

    Տեղափոխումը։ Երիտասարդ բույսերը մի փոքր ավելի մեծ ծաղկաման տեղափոխում են տարին մեկ, իսկ մեծերը՝ 2 տարին մեկ։

    Բազմացումը։ Սերմերը ցանում են գարնանը, իսկ կտրոնները արմատակալման են դնում ամռան վերջում կամ աշնանը։

    Հղումներ

  • Իշկաթնուկ սպիտակաերակ

     
    CREATOR: gd-jpeg v1.0 (using IJG JPEG v80), quality = 82Իշկաթնուկ սպիտակաերակը (անգլ.՝ Madagascar jewel, ռուս.՝ Молочай беложилковый, լատ.՝ Euphorbia leuconeura)

    Բազմացումը և տեղափոխումը

    Սպիտակաերակ իշկաթնուկը բազմացնում են սերմերով կամ կտրոններով: Հունիսին, երբ հայտնվում են կողային շիվերը, դրանք կտրում և մեկ օրով դնում են գոլ ջրի մեջ, որպեսզի  միջի “կաթը” դուրս գա:  Հաջորդ օրը կտրված տեղը մշակում են ակտիվացված ածուխի փոշիով և 2-3 օր ոչ արևոտ տեղում չորացնելուց հետո, արմատակալման համար տնկում են տորֆից և ավազից կազմված, խոնավ հողախառնուրդում: Արմատակալման համար լավագույն ջերմաստիճանը 22 – 24 է:
    Այլ ծաղկաման տեղափոխելիս պատրաստվում է հետևյալ բաղադրությամբ հողախառնուրդ՝

    Սպիտակաերակ իշկաթնուկի արմատները մակերեսային են, այնպես որ ծաղկամանը պետք է լինի լայն և ոչ բարձր:

    Հղումներ
  • Տղտորիկ

    Տղտորիկը կամ Աբուտիլոնը (անգլ.՝ Indian mallow, ռուս.՝ Канатник, լատ.՝ Abutilon) մշտադալար թուփ է կամ փոքր ծառ, որը հայտնի է իր նուրբ, զանգակաձև ծաղիկներով: Բույսը կոչվում է նաև «սենյակային թխկի», քանի որ նրա տերևները հիշեցնում են թխկիների տերևները:

    Զարմանալի գեղեցիկ բույս՝ հեշտ խնամքով

    Մշակման պայմաններ

    • Լուսավորություն: Սիրում է պայծառ, բայց անուղղակի լույս:
    • Ջերմաստիճան: Նախընտրում է +18°C-ից +25°C:
    • Ջրում: Պետք է ջրել կանոնավոր, բայց խուսափել ավելորդ խոնավությունից:
    • Հող: Հարմար է թեթև և պտղաբեր հողը:

    Տղտորիկը (Աբուտիլոն) կարող է նորմալ աճել նվազագույն +10°C ջերմաստիճանում: Սակայն ավելի ցածր ջերմաստիճաններում բույսը կարող է դադարեցնել աճը և տուժել։ Ձմռանը խորհուրդ է տրվում պահել այն +12°C-ից +15°C միջակայքում, որպեսզի խուսափեք տերևների թափվելուց կամ վնասվելուց:

    Ծաղկման առանձնահատկություններ

    Տղտորիկը ծաղկում է ամբողջ տարվա ընթացքում՝ արտադրելով վառ նարնջագույն, դեղին կամ կարմիր զանգակաձև ծաղիկներ: Բույսի խնամքը հեշտ է, և այն կարող է աճել ինչպես տան ներսում, այնպես էլ պարտեզում:

    Խորհուրդներ խնամքի համար

    Ամռանը ապահովեք լավ օդափոխություն, իսկ ձմռանը պահեք սառը, բայց ոչ ցրտահար պայմաններում: Պարբերաբար կտրեք բույսը՝ խիտ տեսք ապահովելու համար:

    Հղումներ