Partizak

Author: partizpan

  • Բազմամյա, ստվերադիմացկուն բույսեր

    Աբեղախոտ բյուզանդական, Lamb’s Ears, Чистец визнтийский, Stachys byzantina
    Գնել սերմերը Ամազոնից ==>
    Անծխոտ, Yellow corydalis, Хохлатка жёлтая, Pseudofumaria lutea
    Գնել սերմերը Ամազոնից ==>
    Yellow-corydalis
    Անմոռուկ, Forget-me-not, Незабудка болотная, Myosotis scorpioides
    Գնել սերմերը Ամազոնից ==>
    Աստիլբե, Astilbe, Астильбе, Astilbe
    Գնել սերմերը Ամազոնից ==>
    Արծվամագիլ, Columbine, Водосбор, Aquilegia
    Գնել սերմերը Ամազոնից ==>
    Բրուներա, Brunnera, Бруннера, Brunnera 
    Գնել սերմերը Ամազոնից ==>
    Գառնադմակ,  Houseleeks, Молодило, Sempervivum
    Գնել սերմերը Ամազոնից ==>
    Գարդենիա, Gardenia, Гардения, Gardenia
    Գնել սերմերը Ամազոնից ==>
    Գնարբուկ, Primroses, Примула, polyantha
    Գնել սերմերը Ամազոնից ==>
    Դրախտավարդ, Hydrangea, Гортензия, Hydrangea
    Գնել սերմերը Ամազոնից ==>
    Եղեսպակ Երուսաղեմի, Sticky Jerusalem Sage, Шалфей иерусалимский, Salvia hierosolymitana
    Գնել սերմերը Ամազոնից ==>
    Զանգակ, Campanula bellflower, Колокольчик, Campanula
    Գնել սերմերը Ամազոնից ==>
    Էպիմիդիում, Epimedium, Горянка, Epimedium
    Գնել սերմերը Ամազոնից ==>
    Ընձախոտ, Monkshood, Борец, Aconitum
    Գնել սերմերը Ամազոնից ==>
    Խուլեղինջ, Dead-nettles, Яснотка, Lamium
    Գնել սերմերը Ամազոնից ==>
    Կուժկոտրուկ, Rose campion, Горицвет кожистый, Silene coronaria
    Գնել սերմերը Ամազոնից ==>
    Հակինթ, Hyacinth, Гиацинт, Hyacinthus
    Գնել սերմերը Ամազոնից ==>
    Հեյխերա, Coral bells, Аlumroot, Гейхера, Heuchera
    Գնել սերմերը Ամազոնից ==>
    Հիրիկ սիբիրյան, Siberian Iris, Ирис сибирский, Iris sibirica
    Գնել սերմերը Ամազոնից ==>
    Հողմածաղիկ, Anemone, Ветреница, Anemone
    Գնել սերմերը Ամազոնից ==>
    Հովտաշուշան, Lily of the valley, Ландыш майский, Convallaria majalis
    Գնել սերմերը Ամազոնից ==>
    Ձարխոտ ճապոնական, Japanese painted fern, Кочедыжник японский, Athyrium niponicum
    Գնել սերմերը Ամազոնից ==>
    Ղանձլամեր, Christmase rose, Морозник, Helleborus
    Գնել սերմերը Ամազոնից ==>
    Մատնոցուկ, Foxgloves, Наперстянка, Digitalis
    Գնել սերմերը Ամազոնից ==>
    Մեղրուկ, Lungwort, Медуница лекарственная, Pulmonaria officinalis
    Գնել սերմերը Ամազոնից ==>
    Մոնարդա, Bee balm, Монарда, Monarda
    Գնել սերմերը Ամազոնից ==>
    Շքեղաշուք դիցենտրա, Bleeding Herat, Дицентра великолепная, Lamprocapnos spectabilis
    Գնել սերմերը Ամազոնից ==>
    Ջղաշուշան, Hosta, Хоста, Hosta
    Գնել սերմերը Ամազոնից ==>
    Տրիլիում, White Trillium, Триллиум, Trillium grandiflorum
    Գնել սերմերը Ամազոնից ==>

    Ստվերադիմացկուն թփեր

    Իլենի, Spindle, Бересклет, Euonymus
    Գնել սերմերը Ամազոնից ==>
    Ծորենի Տունբերգի, Barberry Thunbergii, Барбарис Тунберга, Berberis thunbergii
    Գնել սերմերը Ամազոնից ==>
    Կիպրոս, Privet, Бирючина, Ligustrum
    Գնել սերմերը Ամազոնից ==>
    Հոն, Dogwood, Дёрен, Cornus
    Գնել սերմերը Ամազոնից ==>
    Ձյունապտղիկ, Snowberry, Снежноягодник, Symphoricarpos
    Գնել սերմերը Ամազոնից ==>
    Մահոնի փշարմավատերև, Oregon-grape, Магония падуболистная, Mahonia aquifolium
    Գնել սերմերը Ամազոնից ==>
    Մրտավարդ, Rhododendron, Рододендрон, Rhododendron
    Գնել սերմերը Ամազոնից ==>
    Ոսկեզանգ, Forsythia, Форзиция, Forsythia
    Գնել սերմերը Ամազոնից ==>
    Չմենի, Cotoneaster, Кизильник, Cotoneaster
    Գնել սերմերը Ամազոնից ==>
    Սրնգենի, Mock-orange, Чубушник, Philadélphus
    Գնել սերմերը Ամազոնից ==>
    • Սենյակային, ստվերադիմացկուն և ստվերասեր բույսերի ցանկերը կգտնեք այստեղ==>
    • Կիսաստվերում աճող բանջարեղենի ցանկը կգտնեք այստեղ ==>
    Հղումներ

  • Պեպինո

    Պեպինոն (անգլ.՝  Pepino dulce, ռուս.՝ Дынная груша, լատ.՝ Solanum muricatum) մորմազգիների ընտանիքին պատկանող, հարավամերիկյան  մշտադալար թուփ է: Ունի ուտելի, քաղցր պտուղներ, որոնք իրենց գույնով ու բոուրմունքով դդումի են նման: Շատ է տարածված Պերույում, Չիլիում ու Նոր Զելանդիայում:

    Պեպինոն մինչև 1,5 մ բարձրությամբ, լավ ճյուղավորված, բազմամյա թուփ է: Հայաստանում պեպինո կարելի է աճացնել ջերմոցային պայմաններում կամ որպես միամյա բույս:  Որպես սենյակային բույս էլ պեպինոն լայն տարածում ունի:
    Ծաղիկները նման են կարտոֆիլի ծաղիկներին, իսկ ճյուղերն ու տերևները՝ պղպեղին:
    Պեպինոյի պտուղները տեսքով, չափսերով, գույնով ու որակով բավականին տարբերվում են միմյանցից: Շատ տեսակներն ունեն էկզոտիկ, վառ դեղին գույն՝ սղոցաձև մանուշակագույն զոլերով:
    Հասած պտղի հյութեղ միսը դեղին է կամ անգույն, իսկ համը քաղցրաթթվաշ: Թթվաշության աղբյուրը C վիտամինն է: Պեպինոն նաև հարուստ է կարոտինով, երկաթով, պեկտինային նյութերով, А, В1, В2 և РР վիտամիններով:
    Размножают пепино семенами и черенками. Проращивают их на увлажненных бумажных салфетках, закрыв прозрачными пакетами, в темноте при температуре 26-28 градусов. Проклюнувшие семена переносят в теплое светлое место. Когда семядоли раскроются, сеянцы пикируют.

    Բազմացումն ու խնամքը

    Но проще всего дынную грушу размножать укоренением черенков. Приживаются они хорошо, и плодоносить начинают раньше. Уход за рассадой такой же, как и за баклажанами. Рассаду из семян до конца февраля досвечивают по 16-18 ч. В отапливаемую теплицу рассаду высаживают с конца марта — 3 растения на 1 кв.м. Раз в неделю её подкармливают комплексными удобрениями. Полезна внекорневая подкормка разведенной молочной сывороткой (1:10)с раствором микроэлементов. Формировка обычно идет в один стебель. Для того чтобы завязались плоды, растения нужно слегка встряхивать.

    Կիրառումը

    Ճապոնացիներն ու հարավամերիկացիները պեպինոյից մրգային սալաթներ և աղանդերներ են պատրաստում: Նոր Զելանդիայում եփում են ապուրներ, սոուսներ, մատուցում են մսի, ձկան և այլ ծովային կենդանիների հետ: Բացի այդ, պեպինոն կարելի է չորացնել, սառեցնել, պահածոյացնել, թթու դնել, եփել մուրաբա, կոմպոտ, ջեմ:

    Հղումներ

  • Ցրտադիմացկուն բանջարեղեն

    Ցրտադիմացկուն բանջարեղենը կարելի է բաժանել երկու խմբերի՝ չափավոր և խիստ դիմացկունների:
    Չափավոր դիմացկուն են այն տեսակները, որոնք կարող են դիմանալ կրկնվող թույլ (-1.1° – 0° C) ցրտահարություններին:

    • Ճակնդեղ, Beets, Свекла
    • Չինական կաղամբ, Chinese cabbage, Китайская капуста
    • Ծաղկակաղամբ, Cauliflower, Цветная капуста
    • Նեխուր, Celery, Сельдерей
    • Collards
    • Կանաչ սոխ, Green onions, Лук зеленный
    • Կարտոֆիլ, Potatoes, Картофель
    • Մանանեխ, Mustard, Горчица
    • Վայրի գազար, Parsnips, Пастернак
    • Բողկ, Radishes, Редька
    • Սինձ, Salsify, Козлобородник
    • Սպանախ, Spinach, Шпинат
    • Շվեյցարական մանգոլդ, Swiss chard, Мангольд

    Խիստ դիմացկուն են այն տեսակները, որոնք կարող են դիմանալ մինչև -6,7° ցրտին:

    • Կաղամբ, Cabbage, Капуста
    • Բրքուկ, Broccoli, Брокколи
    • Բրյուսելյան կաղամբ, Brussels sprouts, Брюссельская капуста
    • Գազար, Carrots, Морковь
    • Kale, Кудрявая капуста, Brassica oleracea var. sabellica
    • Պրաս, Leeks, Лук порей
    • Գոնգեղ, Rutabagas, Брюква
    • Շաղգամ, Turnips,  Репа

  • Համեմ

    Համեմը (անգլ.՝ Coriander, ռուս.՝ Кориандр, լատ.՝ Coriandrum sativum) հովանոցավորազգիների ընտանիքին պատկանող միամյա խոտաբույս է։ Արմատն առանցքային է, ցողունը` ուղղաձիգ, 40-70 սմ բարձրությամբ, մերկ, վերևում ճյուղավորված։

    Տերևները պատյանավոր են, ունեն հերթադիր դասավորություն։ Պոլիգամ բույս է։ Ծաղիկները սպիտակ են կամ բաց վարդագույն։ Հովանոցավոր ծաղկաբույլերի եզրային ծաղիկներն ավելի մեծ տրամագիծ ունեն։ Ծաղկում է ամռանը։ Պտուղը գդաձև սերմիկ է, դրսից` մուգ, իսկ ներսից` բաց շագանակագույն, ունի ինը կող։ Պտուղները պարունակում են եթերայուղ`0.5-1, 2%, վիտամին C, շաքար, օսլա, դաբաղող և ճարպայուղ`20%։ Տերևները հարուստ են վիտամիններով, E, A-նախավիտամիններով, հանքային աղերով:

    Համեմի հայրենիքն արևմտյան Ասիան է, բնության մեջ հանդիպում է Փոքր Ասիայում, Այսրկովկասում, Հայաստանի Գեղարքունիքի և Վայոց ձորի մարզերում։ Հայկական տեսակները երկար ժամանակ ծաղկասլաք չեն տալիս, սակայն ունեն տերևների հզոր վարդակ։

    Համեմը պատկանում է լավագույն մեղրատու բույսերի շարքին։ Մեղուները ոչ միայն հավաքում են ծաղկահյութը, այլ նաև կատարում են խաչաձև փոշոտում, ինչը նպաստում է համեմի բարձր պտղաբերությանը։

    Կիրառություն

    Եթերայուղը կիրառում են ձեռքի օճառների, օծանելիքի և այլնի արտադրության մեջ։ Ճարպայուղը կիրառվում է շոկոլադ պատրաստելու համար։ Բույսը մշակվում է և լայնորեն օգտագործվում որպես համեմունք։ Բուժական նպատակով օգտագործում են սերմերի թուրմը, որն ունի հակասեպտիկ, սպազմոլիտիկ և ցավամեղմացուցիչ` ստամոքսի խոցի և տասներկումատնյա աղիքի ցավերի դեպքում։Այդ թուրմը բարերար ազդեցություն ունի նաև մարսողության և նյարդային գրգռվածության ժամանակ։

    Կենսաբանական տվյալներ

    Վեգետացիոն շրջանը՝ 110-125 օր:
    Ցանելուց հետո ծիլերը հայտնվում են՝ 2-3 շաբաթից:
    Ծիլերը հայտնվելուց 25-40 օր անց ձևավորվում են ցողունները, որոնց վրա 16-20 օր հետո բացվում են ծաղիկները:
    Ծաղկելուց 13-18 օր անց սկսում են ձևավորվել պտուղները:
    Պտուղները վերջնականապես հասունանում են 19-23 օրում:

    Համեմը ցրտադիմացկուն է: Սերմերը սկսում են ծլել +6°С աստիճանի դեպքում, իսկ բույսը կարող է դիմանալ մինչև -10 °С աստիճան ցրտին:

    Համեմի համար օդի ամենահարմարավետ ջերմաստիճանը  +22°С է:  Ծաղկման շրջանում +34°С-ից բարձր ջերմաստիճանի հետևանքով  կարող է սնածաղիկ դառնալ և փոխել հոտը:

    Համեմը պահանջկոտ է լուսավորության նկատմամբ, բայց վատ չի աճում նաև կիսաստվերում: Լուսավորության պակասը դանդաղեցնում է բույսի աճը, նվազեցնում է բերքատվությունը և եթերային յուղերի պարունակությունը: Սերմեր ստանալու համար, համեմը պետք է ցանել միայն արևկող տեղում:

    Համեմը պահանջկոտ է ջրի նկատմամբ: Սերմերի ուռչելու համար համեմն իր քաշի 120%-ի չափ ջրի կարիք ունի: Ամենից շատ ջրի կարիք ունի մինչև ծաղկելը, որից հետո ավելի երաշտադիմացկուն է:

    Համեմը լավ է աճում պարարտ, չեզոքին մոտ (рН =6,5-7,5) թթվայնություն ունեցող հողում:

    Հղումներ

  • Դաղձ

    Դաղձը (անգլ.՝ Mentha, Mint, ռուս.՝ Мята, լատ.՝ Méntha) շրթնազգիների ընտանիքին պատկանող կոճղարմատավոր, բազմամյա խոտաբույս է։ Բոլոր տեսակներին բնորոշ է սուր հոտավետ բուրմունք, նրանց մեծ մասը պարունակում է մեծ քանակությամբ մենթոլ։ Այս ընտանիքի բույսերը իրարից տաբերվում են քիմիական կազմով, արտադրում են նյութափոխանակության տարբեր ցնդող նյութեր՝ մետաբոլիտներ (նյութափոխանակիչներ), այսպես կոչված՝ ցնդող արոմատիկ նյութեր, որոնք արտադրում են տարբեր հոտեր և մեծ քանակությամբ եթերային յուղեր։
     Դաղձի յուղի հիմնական բաղադրամասը ստացվում է դրա մեջ պարունակվող մենթոլից։ Մենթոլը մաշկի և լորձաթաղանթի հետ շփվելիս հրահրում է սառնության զգացողություն, դրա հետ մեկտեղ նեղանում են արտաքին արյունատար անոթները և լայնանում ներքին օրգանների անոթները։ Դաղձի յուղն օժտված է հզոր հականեխային և թեթև թմրեցնող հատկությամբ։ Բժշկության մեջ դաղձն օգտագործվում է լեղապարկի և լյարդի հիվանդությունների ժամանակ։ Դրանից պատրաստված թուրմերը, եփուկներն ու դեղպատրաստուկներն օգնում են որոշ լեղաքարային հիվանդությունների դեպքում, ուժեղացնում աղիների գալարակծկքանը, մաքրում օրգանիզմը խարամներից, բացի այդ, այն նշանակվում է կոլիտների և էնթերոկոլիտների դեպքում։
    Ժողովրդական բժշկությունը խորհուրդ է տալիս դաղձ օգտագործել կենտրոնական նյարդային համակարգի, սրտային հիվանդությունների, մանկական գեղձախտի (ռախիտի) բուժման համար։ Դաղձի թեյը բարելավում է մարսողությունը, կանխում սրտխառնոցը, նպաստում լեղարտադրմանը։ Այն կենարար ըմպելիք է։ Վայրի, օրգանական դաղձի չորացված հումքը օգտագործվում է սնունդների մեջ։ Այն ավելացնում են կարկանդակներին, սալաթներին, պանրին, բանջարեղենով և մսով ճաշերին։ Նրանով համեմում են թեյը, լիկյորը, հրուշակեղենը։

    Հղումներ

  • Անիսոն

    Անիսոն (Քոշխոտ, Կարար, Հազարդարուն, անգլ.՝ Anise, ռուս.՝ Анис, լատ.՝ Pimpinella anisum) նեխուրազգիների (հովանոցավորներ) ընտանիքի բուրավետ, բազմամյա, հազվադեպ՝ միամյա կամ երկամյա խոտաբույսերի ցեղ։ Հայտնի է 160, Հայաստանում՝ ավելի քան 10 տեսակ՝ անիսոն ոսկյա (Pimpinella aurea), անիսոն վարդագույն (Pimpinella  rhodantha), անիսոն մանանեխատերև (Pimpinella  peucedanifolia), անիսոն եռաբաժան (Pimpinella tripartita) և այլն։

    Հղումներ

  • Կիսաստվերում աճող բանջարեղեն

    Նվազագույնը 5 ժամ արևի դեպքում

    Բրոկկոլի
    Broccoli
    Брокколи

    Ծաղկակաղամբ Cauliflower
    Цветная капуста

    Բրյուսելյան կաղամբ
    Brussels sprouts
    Брюссельская капуста

    Պեկինյան կաղամբ
    Пекинская капуста

    Սոխ
    Onion
    Лук

    Նվազագույնը 4 ժամ արևի դեպքում

    Լոբի
    Фасоль

    Ոլոռ
    Peas
    Горох

    Ճակնդեղ
    Beets
    Свекла

    Գազար
    Carrot
    Морковь

    Նեխուր
    Celery
    Сельдерей

    cabbage1

    Կաղամբ
    Cabbage
    Капуста

    Գոնգող
    Rutabaga
    Брюква

    Ծնեբեկ
    Asparagus
    Спаржа

    Արուգուլա
    Rocket salad, Arugula
    Руккола

    Հազար
    Leaf Lettuce
    Латук

    Սպանախ
    Spianch
    Шпинат

    Rheum2

    Խավարածիլ
    Rheum
    Ревень

    Սամիթ
    Dill
    Укроп

    Մաղադանոս
    Parsley
    Петрушка

    Թրթնջուկ
    Rumex
    Щавель

    Ծովաբողկ
    Horseradish
    Хрен

    Նվազագույնը 3 ժամ արևի դեպքում

    Համեմունքային խոտեր Пряные Травы

    sinapis-arvensis

    Մանանեխ
    Sinapis
    Зелень Горчицы

    Cress
    Кресс

    Բողկ
    Radishes
    Редис

    Շվեյցարական մանգոլդ
    Swiss chard
    Мангольд

    Collards

    Endive

    TIPS FOR GROWING VEGETABLES IN SHADE:

    • Choose vegetables and herbs adapted to shade; don’t try to grow crops that demand full sun.
    • Start crops for shady gardens indoors to speed harvest; germination and early seedling growth can begin under optimal conditions before transplanting to the shady site.
    • Expect slower maturation of crops and scale down expectation of size and yield.
    • Pruning away low tree branches and thinning out high branches will allow more sunlight to reach the garden.
    • Painting nearby walls or fences white will allow more light to bounce into the garden. Light colored paving on driveways or sidewalks adjacent to the shaded gardens will reflect more light.
    • Grow crops in containers so that they can be moved into sunny spots as the seasons change.

    ADVANTAGES OF GROWING VEGETABLES IN SHADE:

    • Leafy crops grown in partial shade will be succulent and free of bitter taste.
    • A partially shaded garden can allows for a longer growing period for cool-season crops.
    • Afternoon shade protects crops from the hot summer sun.

  • Ղանձլամեր

    Ղանձլամերը  (Եղեբորոս, Մրտի տակ, Ծննդյան վարդ, Քրիստոսածաղիկ, անգլ.՝ Christmas rose, Winter rose, ռուս.՝ Морозник, Зимовник, լատ.՝ Helleboarus), գորտնուկազգիների (հրանունկազգիներ) ընտանիքի բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ է։ Հայտնի է մոտ 24 տեսակ։ Տարածված է Եվրոպայում, հատկապես Միջերկրածովյան երկրներում, Արևելքից մինչև Փոքր Ասիա։ Սովորաբար ղանձլամերը աճում է լեռներում, ստվերային վայրերում։ Հայաստանում աճում է մեկ տեսակ՝ Ղանձլամեր կովկասյան (Helleboarus caucasicus)։ Հանդիպում է Լոռու մարզի անտառներում և անտառեզրերին։

    Թունավոր է։ Օգտագործվում է բժշկության մեջ։

    Ղանձլամերը կարծես այգեպանի երազանք լինի, ցրտադիմացկուն ու ստվերադիմացկուն է, խոշոր, վառ գույներով ծաղկում է շուրջ տարին, այո՛ նաև ձմռան ծրտին, պահանջկոտ չէ, դիմացկուն է հիվանդությունների և վնասատուների նկատմամբ: Մեղրատու է։

    Բազմացումը

    Ղանձլամերը կարելի է բազմացնել մինչև 3 տարեկան թուփը կիսելով կամ սերմերով: Նախընտրելի է սերմերով բազմացումը, քանի որ բույսը շատ վատ է տանում տեղահանումն ու բաժանումը, իսկ որոշ տեսակներ կիսվելուց հետո աճում են բայց այլևս չեն ծաղկում:
    Սերմերը լավ ծլողունակություն ունեն, եթե հավաքվում են կիսահասուն վիճակում և անմիջապես ցանվում են: Սերմերը գնելիս պետք է նկատի ունենալ, որ 6 ամսից ավելի պահված սերմերը իսպառ կորցնում են ծլողունակությունը:
    Սերմերը ցանում են անմիջապես բաց գրունտում՝ 1 սմ խորությամբ:

    Որտեղ և ինչպիսի գրունտում աճեցնել

    Ղանձլամերը լավ կաճի մեղմ ստվերում, ծառերի շուքի ներքո, սակայն իրեն վատ չի զգում նաև արևի տակ:

    Պահանջկոտ չէ գրունտի նկատմամբ: Լավ կլինի, որ այն լինի պարարտ, փխրուն և ոչ թթվային: Եթե գրունտի թթվայնությունը բարձր է, պետք է այն կրով չեզոքացնել: Առանձնապես դուրեկան է ղանձլամերի համար գրունտում տերևայն հումուսի առկայությունը: Կործանարար է ղանձլամերի համար ճահճացած գրունտը:

    Խնամքը

    Ղանձլամերն ապրում է 10 տարուց ավելի: Ինչպես ասվեց, այն լավ չի տանում տեղահանումն ու տեղափոխումը, ուստի լավ կլինի տնկել այնպիսի տեղում, որ հետագայում տեղափոխելու կարիք չառաջանա: Հաշվի առնելով, որ ղանձլամերը բազմանում է նաև ինքնասերմանումով, որպես խնամք մնում է միայն գրունտի փխրեցումը, ցանքածածկումը և սնուցումը՝ օրինակ, ոսկալյուրով ու փայտի մոխիրով: Ցանքածածկն արվում է կոմպոստով կամ տերևային բուսահող:
    Ջրելու կարիքն առաջանում է միայն երաշտի դեպքում:

    Կիրառումը

    Ղանձլամերը լայն տարածում է գտել որպես նիհարացնող, օրգանիզմը մաքրող, նյարդերը հանգստացնող միջոց:  Սակայն պետք է իմանալ, որ բացի հակացուցումներից (սրտանոթային խնդիրներ, հղիություն, ստամոքսի հիվանդություններ, երիկամների խնդիրներ և այլն), այն թունավորում է առաջացնում ցուցվածից ավել չափաբաժիններով օգտագործման դեպքում:

    Ղանձլամեր կովկասյանի արմատները վաճառվում են որպես միզամուղ, լեղամուղ, կծկանքալույծ (սպազմոլիտիկ), լուծողական և հակաուռուցքային միջոց: Ցուցված են՝ ճարպակալման, օստեոխոնդրոզի, հոդերի, նյարդերի հիվանդությունների, նորագոյացությունների, փորկապություն դեպքերում:

    Հղումներ

  • Ավելուկ

    Ավելուկը (թրթնջուկ, թթվաշ, անգլ.՝ Horse sorrel, ռուս.՝ Конский щавель, լատ.՝ Rumex confertus) մատիտեղազգիների (հնդկացորենազգիներ) ընտանիքի միամյա, երկամյա և բազմամյա խոտաբույսերի և թփերի ցեղ է։ Հայտնի է մոտ 150, Հայաստանում՝ 12 տեսակ՝ ավելուկ սովորական (Rumex acetosa) կամ թթվաշ, ավելուկ գանգուր (Rumex crispus), ավելուկ ալպիական (Rumex alpinus), ավելուկ ավելուկանման (Rumex acetoselloides), թրթնջուկ փոքր (Rumex acetosella) և այլն։
    Տարածված է Հայաստանի գրեթե բոլոր մարզերում։ Աճում է մարգագետիններում, նոսրանտառներում, թփուտներում, անտառեզրերիև, լեռնալանջերին, գետափերին, խոնավ վայրերում և այլն։ Աղբոտում է աշնանացան և գարնանացան մշակաբույսերի դաշտերը, խոտհարքները, արոտավայրերը։
    Պարունակում է աղաղանյութեր, վիտամիններ, թթուներ, սապոնիններ, ներկանյութ և այլն։ Ավելուկն օգտագործում են ժողովրդական բժշկության մեջ դիզենտերիայի, լյարդի հիվանդությունների, մարսողության խանգարման ժամանակ և սննդի մեջ (թարմ, չորացրած)։
    Ըստ համի՝ ավելուկը լինում է դառը եւ քաղցր։

    Հղումներ

  • Ձիակասկ

    Ձիակասկը  (անգլ.՝ Horse chestnut, Buckeye ռուս.՝ Конский каштан, լատ.՝ Aesculus) ձիակասկազգիների ընտանիքի ծառերի ցեղ է։ Հայտնի է 15 (այլ տվյալներով՝ 25) տեսակ։ Հայաստանում մշակության մեջ է մեկ տեսակ՝ Ձիակասկ սովորականը (Aesculus hippocastanum)։ Աճում է խոնավ և զով շրջաններում (հյուսիսային անտառներ, Սևանի ավազան, Շիրակի հարթավայր)։
    Լավ է տանում վերատնկումը մեծ տարիքում և համարայա չի հիվանդանում (միջատները չեն վնասում):  Ստվերասեր է, դիմանում է սառնամանիքներին։ Լայնորեն օգտագործվում է կանաչապատման բնագավառում։
    Երևանում ևս աճեցվում է տնկարաններում և տեղափոխվում քաղաքի այգիներն ու մայթերը։ Հատկապես գեղեցիկ է ձիակասկը ծաղկման շրջանում, երբ գեղեցիկ սաղարթի միջից վեր են խոյանում սպիտակավուն կամ բաց վարդագույն ծաղիկները։
    Խոշոր ծառ է, մինչև 30 մ բարձրությամբ, 1-2 մ բնի տրամագծով: Բունը գլանաձև է, ծածկված գորշամոխրագույն, ճաքճքված կեղևով: Ընձյուղները հաստ են, դարչնագույն, ծածկված ոսպնյակներով: Արմատներն առանցքային են, համակարգը՝ հզոր և լավ ձևավորված կողային արմատներով: Բողբոջներն անսովոր խոշոր են, մինչև 2,5 սմ երկարությամբ, գորշակարմրավուն, կպչուն: Տերևները կազմված են 5-7 նստադիր տերևիկներից, որոնք հակառակ ձվաձև են՝ 10 սմ երկարությամբ, 3-10 սմ լայնությամբ, սրված գագաթով, անհավասարաչափ կրկնակի սղոցեզր: Ծաղիկները սպիտակ են, հավաքված գագաթնային խոշոր 20-30 սմ երկարությամբ, 8-10 սմ լայնությամբ հուրաններում:
    Պտուղները համարյա գնդաձև են, 3-6 սմ տրամագծով, փշոտ, կանաչավուն, բացվում են 3 փեղկերով, գորշակարմրավուն խոշոր սերմերով: Ծաղկում է ապրիլ-մայիսին: Պտուղները հասունանում են սեպտեմբեր-հոկտեմբերին:
    Բնականորեն աճում է Բալկանյան թերակղզու հյուսիսում, որտեղ աճում է լեռնային լայնասաղարթ խառը անտառներում, 1000-1200 մ բարձրությունների վրա: Հանդիպում է նաև Իրանի լեռնայի և Հիմալայների նախալեռնային շրջաններում: 
    Ծառի կեղևը պարունակում է մեծ քանակությամբ դաբաղանյութեր: Պտուղներն ուտելի չեն: Պտուղներում պարունակվող էսցին սապոնինն օգտագործվում է դեղագործության մեջ:

    Հղումներ