Partizak

Category: Խոտաբույսեր

  • Իշկաթնուկ սպիտակաերակ

     
    CREATOR: gd-jpeg v1.0 (using IJG JPEG v80), quality = 82Իշկաթնուկ սպիտակաերակը (անգլ.՝ Madagascar jewel, ռուս.՝ Молочай беложилковый, լատ.՝ Euphorbia leuconeura)

    Բազմացումը և տեղափոխումը

    Սպիտակաերակ իշկաթնուկը բազմացնում են սերմերով կամ կտրոններով: Հունիսին, երբ հայտնվում են կողային շիվերը, դրանք կտրում և մեկ օրով դնում են գոլ ջրի մեջ, որպեսզի  միջի “կաթը” դուրս գա:  Հաջորդ օրը կտրված տեղը մշակում են ակտիվացված ածուխի փոշիով և 2-3 օր ոչ արևոտ տեղում չորացնելուց հետո, արմատակալման համար տնկում են տորֆից և ավազից կազմված, խոնավ հողախառնուրդում: Արմատակալման համար լավագույն ջերմաստիճանը 22 – 24 է:
    Այլ ծաղկաման տեղափոխելիս պատրաստվում է հետևյալ բաղադրությամբ հողախառնուրդ՝

    Սպիտակաերակ իշկաթնուկի արմատները մակերեսային են, այնպես որ ծաղկամանը պետք է լինի լայն և ոչ բարձր:

    Հղումներ

  • Տղտորիկ

    Տղտորիկը կամ Աբուտիլոնը (անգլ.՝ Indian mallow, ռուս.՝ Канатник, լատ.՝ Abutilon) մշտադալար թուփ է կամ փոքր ծառ, որը հայտնի է իր նուրբ, զանգակաձև ծաղիկներով: Բույսը կոչվում է նաև «սենյակային թխկի», քանի որ նրա տերևները հիշեցնում են թխկիների տերևները:

    Զարմանալի գեղեցիկ բույս՝ հեշտ խնամքով

    Մշակման պայմաններ

    • Լուսավորություն: Սիրում է պայծառ, բայց անուղղակի լույս:
    • Ջերմաստիճան: Նախընտրում է +18°C-ից +25°C:
    • Ջրում: Պետք է ջրել կանոնավոր, բայց խուսափել ավելորդ խոնավությունից:
    • Հող: Հարմար է թեթև և պտղաբեր հողը:

    Տղտորիկը (Աբուտիլոն) կարող է նորմալ աճել նվազագույն +10°C ջերմաստիճանում: Սակայն ավելի ցածր ջերմաստիճաններում բույսը կարող է դադարեցնել աճը և տուժել։ Ձմռանը խորհուրդ է տրվում պահել այն +12°C-ից +15°C միջակայքում, որպեսզի խուսափեք տերևների թափվելուց կամ վնասվելուց:

    Ծաղկման առանձնահատկություններ

    Տղտորիկը ծաղկում է ամբողջ տարվա ընթացքում՝ արտադրելով վառ նարնջագույն, դեղին կամ կարմիր զանգակաձև ծաղիկներ: Բույսի խնամքը հեշտ է, և այն կարող է աճել ինչպես տան ներսում, այնպես էլ պարտեզում:

    Խորհուրդներ խնամքի համար

    Ամռանը ապահովեք լավ օդափոխություն, իսկ ձմռանը պահեք սառը, բայց ոչ ցրտահար պայմաններում: Պարբերաբար կտրեք բույսը՝ խիտ տեսք ապահովելու համար:

    Հղումներ

  • Պեպերոմիա

    Պեպերոմիան (անգլ.՝ Peperomia, ռուս.՝ Пеперомиа, լատ.՝ Peperomia) մշտադալար պղպեղազգի խոտաբույսերի ցեղ է: Հայրենիքը Ազիայի և Ամերիկայի արևադարձային գոտիներն են:

    Պեպերոմիան սենյակային գեղեցիկ և համեստ բույս է, որը պատկանում է պղպեղազգիների ընտանիքին։ Այն ունի ավելի քան 1000 տեսակ, որոնք մեծամասամբ աճում են Հարավային և Կենտրոնական Ամերիկայի արևադարձային վայրերում։ Բույսը հայտնի է գեղեցիկ տերևներով ու բազմազանությամբ։

    Տեսակներ

    Peperomia obtusifolia – Բութատերև պեպերոմիա, փայլուն ու մսալի տերևներով։

    Peperomia argyreia – Ձմերուկանման պեպերոմիա, տերևները հիշեցնում են ձմերուկի կեղևի զոլերը։

    Peperomia caperata – Կնճռոտ պեպերոմիա, տերևները խորը կնճռոտված են ու գունային բազմազանությամբ։

    Peperomia prostrata – Սողացող պեպերոմիա, փոքր տերևներով կախովի ձևով աճող տեսակ։

    Peperomia clusiifolia – Բազմագույն պեպերոմիա, խոշոր տերևներով ու կարմրավուն եզրերով։

    Խնամք

    • Լույս․ պայծառ, բայց ոչ ուղիղ արև։
    • Ջուր․ չափավոր, հողը թող չորանա ջրելուց առաջ։
    • Ջերմաստիճան․ +18…+25°C, առանց ցուրտ քամիների։
    • Խոնավություն․ միջինից բարձր, ցանկալի է տերևները ցողել։
    • Հող․ թեթև և օդաթափանց՝ տորֆ ու ավազ խառնուրդով։

    Բազմացումը

    Պեպերոմիան հեշտ է բազմացնել տնային պայմաններում։ Օգտագործվում են հետևյալ մեթոդները․

    • Տերևային կտրոններով․ վերցվում է առողջ տերև և տնկվում թեթև հողի մեջ։ Հաճախ նաև տերևը կտրում են մասերի և ստանում նոր բույսեր։
    • Ցողունային կտրոններով․ ընտրում են 2–3 հանգույց ունեցող ցողունի հատված, որը արմատավորվում է հողում կամ ջրում։
    • Բաժանումով․ մեծացած բույսը կարելի է բաժանել մի քանի մասի ու տնկել առանձին ամաններում։

    Պեպերոմիան սենյակային բույս է, որը միավորում է համեստ խնամքն ու դեկորատիվ գեղեցկությունը։

    Հղումներ

  • Ալպիական մանուշակ (Ցիկլամեն)

    CREATOR: gd-jpeg v1.0 (using IJG JPEG v80), quality = 82
    Ալպիական մանուշակը (Արջտակ, Ցիկլամեն,  անգլ։՝  Cyclamen, ռուս։՝ Цикламен, լատ.՝ Cyclamen),  գնարբուկազգիների ընտանիքի բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ է։ Հայտնի է 55, Հայաստանում՝ 1 տեսակ՝ Արջտակ գարնանային (Cyclamen coum)։
     
     
     
     

    Հղումներ

  • Տրադեսկանցիա երփներանգ

    Տրադեսկանցիա երփներանգ (անգլ.՝ Moses-in-the-cradle, ռուս.՝ Традесканция разноцветная, լատ.՝ Tradescantia spathacea)

    Հղումներ

  • Զամիոկուլկաս (Զանզիբարի գանձ)

    zamioculcasԶամիոկուլկասը (Զանզիբարի գանձ, Դոլարի ծառ, անգլ.՝ Zanzibar gem, ZZ plant, Zuzu plant, ռուս.՝ Замиакулькас, Дволларовое дерево, լատ.՝ Zamioculcas) Araceae ընտանիքի ծաղկող բույս է: Բնության մեջ աճում է Աֆրիկայի արևադարձային գոտում:

    Խնամքը
    • Զամիոկուլկասի ծաղկամանը պետք է լավ դրենաժ ունենա:
    • Ոռոգման համար կարևոր է օգտագործել առնվազն 24 ժամ հնեցված, փափուկ ջուր: Ջրել միայն հողը չորանալուց հետո:
    • Զամիոկուլկասը ստվերադիմացկուն է, սակայն ամենից լավ աճում է ցրված, պայծառ լույսի ներքո: Արևի ուղիղ ճառագայթներից կարող է այրվածքներ ստանալ:
    • Ապրիլից՝ օգոստոս ամիսներին լրացուցիչ սնուցման կարիք ունի: Հարմար են կակտուսի և սուկուլենտների համար նախատեսված պարարտանյութերը:
    • Զամիոկուլկասի հաստ ու մսոտ ցողուններին հենարան է պետք, այլապես դրանք կսկսեն բեկվել, խոնարհվել:
    • Պարբերաբար պետք է  խոնավ լաթով մաքրել տերևները:
    • Ամռանը բույսը կարելի է դուրս բերել պատշգամբ կամ այգի, բայց ոչ կիզիչ արևի տակ:
    Զամիոկուլկասի հյութը թունավոր է: Տեղափոխելիս լավ կլինի ձեռնոցներ օգտագործել, իսկ հյութին դիպչելուց հետո, լավ լվացվել:
    Հղումներ

  • Շտերնբերգիա Ֆիշերի

    Շտերնբերգիա Ֆիշերի (ռուս.՝ Штернбергия, լատ.՝ Sternbergia fischeriana) շքանարգիզազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում:
    Նկարագրություն: Բազմամյա սոխուկավոր  բույս է՝ 10–15 սմ բարձրության: Սոխուկները՝ կլոր, 2,5–3,5 սմ տրամագծով, ծածկված դարչնագույն կամ սևավուն թեփուկներով: Տերևները՝ գոտիանման, տափակ, փայլուն, մուգ կանաչ, բութ գագաթով, հիմքում՝ հազիվ ողնուցավոր, մինչ 20 սմ երկարության: Ծաղիկները՝ վառ–դեղին, նստադիր կամ կարճ, մինչև 5 մմ երկարության կոթունով: Տուփիկը 10–15 մմ տրամագծով, երկարավուն– էլիպսաձև: Սերմը՝ սերմնաթիկնոցով:
    Տարածում: Հայաստանում հանդիպում է միայն Զանգեզուրի ֆլորիստիկական շրջանում, Ներքին Վաչագան գյուղի շրջակայքում: AOO 4 քառ. կմ է, լոկալիտետը՝ 1: Ընդհանուր արեալը ընդգրկում է Արևելյան և Հարավային Անդրկովկասը, Հարավային և Հարավարևմտյան Անատոլիան, Սիրիան, Իրաքը, Իրանը, Միջին Ասիան:

    Հղումներ

  • Եզան լեզու

    Եզան լեզուն (անգլ.՝ Plantains, ռուս.՝ Подорожник, լատ.՝ Plantago) ջրախոտազգիների ընտանիքին պատկանող միամյա, երկամյա, բազմամյա խոտաբույսերի, հազվադեպ՝ կիսաթփերի ցեղ է։ Հայտնի է մոտ 260 (այլ տվյալներով 150) տեսակ:
    Հայաստանում աճում է եզան լեզվի 10 տեսակ՝

    • Եզան լեզու մեծ (Plantago major),
    • Եզան լեզու նշտարատերև (Plantago lanceolata),
    • Եզան լեզու անհարթ (Plantago scabra),
    • Եզան լեզու ծովափնյա (Plantago maritima),
    • Եզան լեզու սևացող (Plantago atrata) և այլն։

    Բուժական նպատակներով օգտագործում են բույսի տերևները և սերմերը, երբեմն՝ նաև արմատը։ Ունի ընդհանուր հանգստացնող, ճնշումն իջեցնող, խորխաբեր, խորխը ջրիկացնող, վերքը լավացնող, մանրէասպան, հյուսվածքների ամբողջականությունը վերականգնող ազդեցություններ:
    Հայտնի է, որ նախկինում մարդիկ այն կիրառում էին վերքերը բուժելու և որպես օձի կծածի դեմ միջոց. արդյունավետությունը կարծես թե գիտականորեն հիմնավորված է:
    Կիրառվում է բրոնխիտների, կապույտ հազի, բրոնխիալ ասթմայի, թոքերի պալարախտի, գաստրիտների, ստամոքսի և 12-մատնյա աղու խոցային հիվանդությունների (ցածր կամ բարձր թթվայնության պայմաններ) դեպքում։ Բույսի ջրաթուրմը և թարմ հյութը օգնում են վերքերի արագ մաքրմանը և սպիացմանը։ Թարախային վերքերի, չիբանների ժամանակ լավ լվացված, թարմ տերևը օգտագործվում է թրջոցի ձևով:

    Հղումներ

  • Կուսածաղիկ մադագասկարյան

    Կուսածաղիկ մադագասկարյանը  (անգլ․՝ Madagascar periwinkle, ռուս․՝ Катарантус розовый , լատ․՝ Catharanthus roseus) շնամեռուկազգիների ընտանիքի մշտադալար, բազմամյա կիսաթուփի տեսակ է։

    Խնամքը

    Հղումներ

  • Տուղտավարդ

    Տուղտավարդը կամ Մոլոշավարդ, Սուլթան վարդ  (անգլ.՝ Hollyhock, ռուս.՝ Штокро́за լատ.՝ Alcea), , տուղտազգիների ընտանիքի բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ է:
    Հայտնի է տուղտավարդի մոտ 60 տեսակ, Հայաստանում՝ 8 տեսակ:

    • Տուղտավարդ դեղնականաչ (լատ.՝ Alcea flavovirens),
    • Տուղտավարդ կնճռոտ (լատ.՝ Alcea rugosa),
    • Տուղտավարդ Սոսնովսկու (լատ.՝ Alcea sosnovskyi),
    • Տուղտավարդ Ղարսի (լատ.՝ Alcea karsiana) և այլն։

    Մշակվում է՝

    • Տուղտավարդ վարդագույնը (լատ.՝ Alcea rosea)։

    Տարածված է Արագածոտնի, Շիրակի, Գեղարքունիքի, Վայոց ձորի, Սյունիքի և այլ մարզերում, Երևանի շրջակայքում։ Աճում է քարքարոտ լանջերին, լեռնատափաստաններում, ժայռաճեղքերում, ընկուզենու, գիհու նոսրանտառներում, թփուտներում և այլն։

    Հղումներ